επετειακά θέματα

Ομιλία –ντοκουμέντο (Εβδομαδιαία)

        ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΥΓΥΡΟ

                               ΠΡΙΝ   135  ΧΡΟΝΙΑ

         (ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 1877)  

                                                       Γράφει ο Γ. Ζωγραφάκης,

  Μια εξαιρετική ομιλία, ντοκουμέντο για το υψηλό επίπεδο μορφώσεως, το οποίο χαρακτήριζε τα σχολεία του Πολυγύρου στο β΄μισό του 19^ου αιώνα, βρέθηκε, μεταξύ πολλών άλλων, στο Αρχείο Στέφ. Κότσιανου (σωστότερα: βρέθηκε, εκτεθειμένο στη φθορά, στο υπόγειο του Κοτσανέικου, μαζί με πλήθος άλλα πολύτιμα κείμενα, βιβλία και αντικείμενα). Η ομιλία αυτή δεν φέρει συντάκτη και ημερομηνία, ωστόσο, από το συνδυασμό των πληροφοριών για τον Αβδούλ Χαμίτ[1] και τον Κιαμίλ Βέη[2], μπορεί με βεβαιότητα να προσδιοριστεί ότι εκφωνήθηκε στον εορτασμό των Τριών Ιεραρχών του 1877. Όσον αφορά τον συντάκτη και εκφωνήσαντα την ομιλία, πρόκειται ίσως για τον «ελληνοδιδάσκαλο Ιωάννη Μακρόπουλο» ή για άλλον ελληνοδιδάσκαλο των ονομαστών «Σχολείων του Πολυγύρου» της εποχής εκείνης.

                 Αλλά ας δούμε, ας διαβάσουμε, την εξαιρετική αυτή ομιλία:

             

    «  Ότε υπό τα ερείπια του κλονισθέντος θρησκευτικού οικοδομήματος της προγονικής ημών αρχαιότητος ετίθεντο αι βάσεις νέου θρη- σκευτικού καθιδρύματος, του ουρανοπέμπτου Χριστιανισμού, εφάνη ίσως κατά πρώτον ότι μεταξύ των δύο εναντίων συστημάτων, ών το μεν πολυθεϊαν εδέχετο, το δε την λατρείαν του τρισυποστάτου αληθινού Θε- ού εδίδασκεν, ουδεμία συνάντησις και ουδεμία συνεννόησις έμελλε να υπάρξει ποτέ. Και όμως τα δύο ταύτα πολέμια συστήματα ενείχον στοι- χεία, τα οποία ήτο προωρισμένον ου μόνον να καταλλαγώσιν αλλά και στενότατα να συνδεθώσιν εις διάδοσιν και εξάπλωσιν των κοσμοσωτη- ρίων αρχών, αίτινες οψιαίτερον την ανθρωπότητα έμελλον ν’ αναπλά- σωσιν* ενείχε δηλονότι το μεν πρώτον ύψος φιλοσοφικών θεωριών ανυπέρβλητον και μεγαλοπρέπειαν καλλιεπούς γλώσσης απαράμιλλον, το δε δεύτερον βάθος θρησκευτικών αληθειών πάσαν αντίληψιν υπερβαίνον. Τα στοιχεία λοιπόν ταύτα, άπερ ενείχον τα δύο συστήματα τα κατά πρώτην όψιν άλληλα αποκρούοντα πραγματικώς συνηνώθησαν και συνεκεντρώθησαν ούτως ειπείν λίαν τελεσφόρως και λίαν εμμελώς. Του δε εναρμονίου τούτου συνδυασμού αυτών γεραρά αντιπρόσωπος παρίσταται η περικλεής εν τε τη γενική και πατρίω ημών ιστορία τριάς των οικουμενικών Διδασκάλων, ων την ευαγή μνήμην εορτάζοντες σή- μερον, ευσεβοφρόνως τιμώμεν αυτούς και τας πνευματικάς αυτών αθλή- σεις ευγνωμόνως αναγνωρίζομεν.

   Υψίφωνοι κήρυκες κοσμωφελών διδαγμάτων οι τρεις ούτοι θεσπέσιοι άνδρες, ενέδυσαν την θείαν διδασκαλίαν με την πορφύραν της βασιλίδος των γλωσσών και τον μεν Χριστιανισμόν ελληνοπρεπώς εξωράιζον, τον δε Ελληνισμόν χριστιανικώς εξηγίαζον. Μαθητής επίσης μεν των Προ- φητών και Αποστόλων, επίσης δε των Ελλήνων ποιητών και συγγραφέων ο ουρανοβάμων Βασίλειος, ένθεν μεν ηρμήνευε την εξαήμερον της Γενέσεως, ετέρωθεν δε συνέγραφε την σπουδαιοτάτην παραίνεσιν προς τους νέους πώς να ωφελώνται εκ της μελέτης των ελληνικών λόγων μετά δεινότητος προσεγγιζούσης την αρχαίαν Αττικήν Μούσαν* ο δε Ναζιανζηνός Γρηγόριος αφ΄ενός μεν ανέλυε το μυστήριον της Αγίας Τριάδος μετά αιθερίου υψηγορίας, αφ΄ετέρου δε συνέταττε ιαμβεία κατά μίμησιν των Ελλήνων ποιητών* ουχί διαφόρως και ο χρυσούς την γλώτταν Ιωάννης μετά της αυτής επιμελείας ενέκειτο εις την μελέτην της Αγίας Γραφής και των εξόχων επί ύψει και κάλλει συγραφέων της αρχαιότητος, ίνα μεταφέρη τα ανέφικτα κάλλη της Αττικής ευφραδείας εις τα χριστιανικά αυτού κηρύγματα, δι ων και τα πλήθη κατεκήλει και την από του άμβωνος ιεράν φιλολογίαν δαψιλώς εκόσμησεν. Ούτω δε οι ελληνικής μαθήσεως και Χριστιανικής αρετής πεπληρωμένοι ούτοι Ιεράρχαι συνάψαντες εν εαυτοίς την τε θείαν και ανθρωπίνην σοφίαν, την ιεράν και την θύραθεν παιδείαν, και εν τη συναφεία αυτή οιονεί δεικνύοντες δια μεν της μιας χειρός την Ιερουσαλήμ και τον ουρανόν, δια δε της ετέρας τας Αθήνας και τον Παρνασσόν, εγένοντο δια τους επερχομένους άνδρας τε και αιώνας τύπος και υπόδειγμα συνανακράσεως του  ελληνισμού μετά της ευσεβείας, της οποίας μεγαλουργήματα μετ’ εκπλήξεως μεν είδεν ο κόσμος, έκθαμβος δ’ αναγράφει εις τας δέλτους εαυτής η σύγχρονος ιστορία* τηρηταί των τε έργων και διδαγμάτων αυτών εκ μιας αρχής ανεφάνησαν και αναφαίνονται πανταχού της κοινωνίας της συγκροτουμένης υπό εναρέτων και ευσεβών ανδρών εξασκούντες παντοίας πνευματικάς αρετάς, ων μεγίστη είναι η της ευδαιμονίας των λαών παραίτιος* την πραγματικήν δε ταύτην ευτυχίαν εγγυάται μόνος ο ένθερμος ζήλος των πολιτών και πατριωτών, οίτινες εις τους λύχνους των φώτων ουδέποτε διστάζουσι να επιχέωσι διαρκώς δαψιλές και λιπαρόν έλαιον με χείρα μεγαλόδωρον ‘ρίπτοντες ούτως εις τας καρδίας των αμέσως τε και εμμέσως ωφελουμένων σπέρματα αγαθοδωρίας, εξ ων βλαστησάντων μεμεστωμένους ευγνωμοσύνης στάχυας συγκομίζουσιν εις την γενικήν αποθήκην των μεγάλων ευεργετών της κοινωνίας. Τω όντι, κύριοι, και ο Πολύγυρος ανέκαθεν μέχρι της σήμερον διατελών αφ’ ενός μεν ιστορικών αναμνήσεων και παραδόσε- ων σοβαρών κληρονόμος, αφ’ ετέρου δε πολλών πλεονεκτημάτων κάτο- χος, έχει πάντοτε δικαιοτάτας αφορμάς να μην υπολειφθή άλλων πόλε- ων δυσκλεώς εις το στάδιον της εκπαιδεύσεως, εις το οποίον κατά τον παρόντα αιώνα μάλιστα πάνυ φιλοτίμως και εναμίλλως αγωνίζονται ιδιώται και άρχοντες, άτομα και κοινότητες, καθ’ ήν εποχήν πάντα τα εκπαιδευτήρια εν πάσι και κατά πάντα προστατεύονται παρά της σεβα- στής κυβερνήσεως του κραταιοτάτου και φιλολάου ημών Άνακτος Σουλ- τάν Αβδούλ Χαμίτ, ού το κράτος πολυχρόνιον (είη) και όστις πατρικώς κήδεται περί της εκπαιδεύσεως και εκπολιτίσεως πάντων αδιακρίτως των υπέρ της μακροβιότητος Αυτού ευχομένων πιστών υπηκόων, πεπει- σμένος ότι τότε μόνον θα ευημερήσωσιν οι υπό τα αίσια σκήπτρα Αυτού διατελούντες λαοί, όταν η παιδεία διαδοθή καθ’ άπασαν διεύθυνσιν υπό την εποπτείαν των πιστών υπαλλήλων του κράτους των διεπόντων τα υψηλότερα των καθηκόντων της πατρικής Αυτού Κυβερνήσεως προς το λαοσωτήριον πνεύμα[3], οποίοι ενταύθα πολυτρόπως αναδεικνύονται ο ά- ξιος Διοικητής ημών, ο καλός καγαθός Καϊμακάμης Κιαμίλ Βέης και ο ουχ ήττον ζηλωτής των καλών της παιδείας ο σοφολογιώτατος Χακίμ Ε- φένδης και οι περί αυτούς δια της ευγενούς παρουσίας τιμήσαντες σήμερον την εορτήν των σχολείων[4]* κατά τον παρόντα αιώνα, επανα- λαμβάνω, πραγματικώς θα ήτο η μεγίστη των ελλείψεων του Πολυγύ- ρου, θα ήτο η σκιερωτάτη αδοξία του, εάν μη είχε να δείξη εις ξένον τον περιηγούμενον αυτόν την θέσιν των εκπαιδευτικών καταστημάτων του* εν τοιαύτη αποτροπαίω περιπτώσει εκείνος ανέκπληκτος υπό των κα- τοίκων και την καρδίαν νενυγμένην υπό βαρείας θλίψεως φέρων θα έλε- γε «η άλλως ιστορική αύτη κοινότης[5], ως η του Ευαγγελίου Μάρθα, με- ριμνά και τυρβάζει περί πολλά, αμελεί δε ενός, ού έστι χρεία».

   Ευτυχώς όμως το έν τούτο ού έστι χρεία δεν ημελήθη, και χάριτι θεία τοιαύτης ακλεϊας δυσαπότριπτος κηλίς δεν επιχραίνει το πρόσωπον του περιωνύμου Πολυγύρου* διότι προ πολλού ανεγνωρίσθη η σπουδαιότης, ην κέκτηται ένεκα του σοβαρού παρελθόντος και της εξαιρετικής θέσεως προς την επαρχίαν, ής μητρόπολις εικότως διατελεί, συνεπεία δε τούτων πάνυ πρόθυμος υπήρξεν η φιλογενής προαίρεσις και δραστηρία ενέργεια των φιλομούσων πατριωτών εις τε την σύστασιν και την συντή- ρησιν των εκπαιδευτικών καταστημάτων, ών υπό την στέγην εορταστι- κώς συγκεκλήμεθα και άτινα ο μόνος αληθής και ακήρατος αυτού κόσμος δικαίως θεωρούνται οι αείμνηστοι ούτοι άνδρες οι συνδραμό- ντες και τελέσαντες το ιερόν έργον του προορισμού και της εν τω κόσμω τούτω αποστολής των, δηλονότι το εύ ποιείν, λιμωττούσας διανοίας εις ευωχίαν γνώσεων επί την τράπεζαν των Μουσών προσεκάλεσαν δια της σάλπιγγος της σοφίας περιηχούσης τα πέρατα της γης και λεγούσης «δεύτε φάγετε τον εμόν άρτον και πίετε οίνον, όν κεκέρακα υμίν και απολείπεσθε αφροσύνης». Τα διδακτήρια ταύτα πρόκεινται ως φάροι τηλαυγείς και φανοί φωτοβόλοι, αφ’ ών αείποτε αφθόνως εκχέονται εις την εις αυτά φοιτώσαν φιλομαθή νεολαίαν και δι αυτής εις την κοινωνί- αν σύμπασαν ακτίνες παιδεύσεως διαλύουσαι το πυκνόν  και οχληρόν νέφος της στυγεράς αμαθείας, όπερ βαρύ είχεν επικαθίσει επί των όψε- ων πάντων ημών από της πολυδακρύτου εποχής των παρελθουσών συμ- φορών[6] διαθερμαίνουσαι τας καρδίας δια συναισθημάτων αξιοπρεπών, δι ών αύται κατά μικρόν εις ηθικότητα προάγονται και βαθμηδόν εξα- γιάζονται. Τα υψηλήν την αποστολήν περικείμενα εκπαιδευτήρια ημών τότε μόνον θα εκπληρώσωσιν αυτήν, εάν ανταξίως των προσδοκιών και των ελπίδων παντός ζηλωτού της ευκλείας της πατρίδος ημέρα τη ημέρα αγγέλωσι βήματα προόδου εγγίζοντα εις το ποθητόν σημείον της εφικτής τελειότητος.

    Ευεργέται μεγάλοι τω όντι μέλλουσι δικαίως ν’ αναγραφώσιν εις την μνήμην των επελευσομένων οι προνοούντες υπέρ των σχολείων είτε δια προσφοράς κληροδοτημάτων ή εράνων είτε δια προτροπών εν πνεύματι φιλογενείας ειλικρινούς, όπως μεγάλοι ευεργέται θεωρούνται παρ’ ημών όσοι αρχήθεν μέχρι του νυν συνετέλεσαν εις την υλικήν και ηθικήν ευόδωσιν αυτών, απολαύσαντες θησαυρόν εν ουρανοίς μείζονα και άφθαρτον, προς ον αποβλέπων ο Χρυσόστομος Ιωάννης έλεγεν «ουκ εύ ποιεί ο εύ ποιών, αλλ’ εύ πάσχει αυτός και ευεργετείται μάλλον ουκ ευεργετεί* μείζονα γαρ λαμβάνει ή δίδωσι* Θεώ γαρ δανείζει ουκ ανθρώποις, αύξει τον πλούτον ού μειοί». Αν δε ο θείος πατήρ είπε ταύτα αποβλέπων εις τα μετά θάνατον, ο ποιητής Θεόκριτος μας είπεν ότι και εν τω βίω τούτω ουδέν καλλίτερον και μακαριώτερον της παρά τοις ανθρώποις υπολήψεως «τι κάλλιον ανδρί καν είη ολβίω ή κλέος εσθλόν εν ανθρώποισιν ευρέσθαι», ώστε και του ηδίστου και καλλίστου τούτου ακούσματος απήλαυσαν ούτοι και των αιωνίων αγαθών, άπερ κατά τον Απόστολον Παύλον «οφθαλμός ουκ είδε και ούς ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη». Δικαίως άρα πλην της εκάστοτε ευγνώμονος μνείας των ονομάτων αυτών, ειδικώς κατά την ημέραν ταύτην εορτήν των οικουμενικών διδασκάλων ιερόν μνημόσυνον υπέρ αυτών τελείται, εν ώ αναπέμπονται υπό των διαδόχων των σήμερον εορταζομένων τριών φωστήρων και του σεβασμιωτάτου της Εκκλησίας ιερατείου δεήσεις προς τον ουράνιον πατέρα των φώτων υπέρ αναπαύσεως μεν των τεθνεώτων ευμερίας δε των ζώντων, ευλογίας δε εκ του θείου αυτού θρόνου των έργων και των προσπαθειών εφόρων, διδασκάλων και μαθητών, οί πάντες αποδέδυνται εις τον καλόν αγώνα της παιδεύσεως.

   Εν τη δημοτελεί ταύτη περιπτώσει κληθείς καγώ ν’ αγορεύσω τι, μετά τα ειρημένα ταύτα τα ολίγα πριν ή περάνω την σύντομον αγόρευσίν μου, παρουσιάζομαι εξ ονόματος των τε διδασκόντων και της διδασκομένης νεολαίας εκατέρου των φύλων, ν’ αποτίσω τον ανήκοντα της ευγνωμοσύνης φόρον προς τους αειμνήστους είτε αποβιώσαντας είτε ζώντας ευεργέτας[7] των σχολείων μας, ευχόμενος ίνα αι θυσίαι των εύρωσι πλήρη ικανοποίησιν εις την καρποφόρον διδασκαλίαν την μετ’ αρετής και παιδείας συνηνωμένην κατά το παράδειγμα των σήμερον εορταζομένων τριών φωστήρων[8]. 

         

                

              

                                   

---

[1] Αβδούλ Χαμίτ Β΄: Έγινε σουλτάνος τον Αύγουστο του 1876. Ανακήρυξε Σύνταγμα, αλλά, μετά τον  ρωσοτουρκικό πόλεμο (Απρίλιος 1877) που ακολούθησε, την ήττα της Τουρκίας από τη Ρωσία και τη γνωστή συνθήκη του Αγ. Στεφάνου, ο Χ. ανέστειλε τη λειτουργία του Συντάγματος και έγινε απόλυτος μονάρχης ασκώντας, στο εξής, εξουσία τρομοκρατίας. «Φρικώδης τρομοκρατία εν μια λέξει επεκράτει πανταχού και πας θεωρούμενος ύποπτος ερρίπτετο εις τας φυλακάς ή εις τα ύδατα του Βοσπόρου». Από τη σπείρα των ανακτόρων του εκπορεύτηκε κύμα σφαγών κατά των Αρμενίων (35000 σφαγιασθέντες), ώστε ο Γλάδστων τον αποκάλεσε δημόσια «μέγαν δολοφόνον». Η δικτατορική και εγκληματική πολιτεία του ξεσήκωσε κίνημα εναντίον του και το 1908 αναγκάστηκε να επαναφέρει το καταργηθέν Σύνταγμα (κίνημα Νεοτούρκων). Όμως, και στη συνέχεια, δημιουργήθηκαν εξ αιτίας του ταραχές και, στις 14 Απριλίου 1909, εκθρονίστηκε, εξορίστηκε  στη Θεσ/νίκη και εγκλείστηκε στην έπαυλη Αλλατίνι. Μετά δυο χρόνια μεταφέρθηκε σε χωριό του Βοσπόρου, όπου πέθανε το 1918.

[2] Κιαμίλ Βέης: Καϊμακάμης του Πολυγύρου. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ερμής» της Θεσσαλονίκης μετατέθηκε από τον Πολύγυρο στη Βέρροια τον Μάιο του 1877 (δημοσιεύτηκαν κα- τηγορίες Πολυγυρινών εναντίον του στο φ. 188/5-4-1877) –πληροφορίες από κ. Δημ. Κύρου.

[3] Αυτές οι επαινετικές αναφορές για τον σουλτάνο και την κυβέρνησή του είναι αυτονόητα υπο- χρεωτικές για δημόσιες ομιλίες και κείμενα της εποχής εκείνης, χωρίς, τις περισσότερες φορές, να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

[4] Η ομιλία γίνεται παρουσία εκπροσώπων της τουρκικής διοίκησης.

[5] Επαναλαμβάνεται και τονίζεται και πάλιν η ιστορικότητα του Πολυγύρου. Αναφορά διαχρονική –θα μπορούσε να έχει γραφεί και σε σημερινό κείμενο.

[6] Πιθανότατα υπονοεί τα πάθη του Πολυγύρου κατά τις επαναστάσεις του 1821 και του 1854.

[7] Στον Πολύγυρο υπήρχε, από τότε, αλλά και στα μετέπειτα χρόνια, παράδοση συμπαράστασης και ευεργεσίας των κατοίκων και των εκτός Πολυγύρου Πολυγυρινών προς τα σχολεία, με κορύφωση τη διάθεση κληροδοτημάτων υπέρ των σχολείων (κληροδοτήματα Φραντζή – Παυλίδη κλπ).

[8] Επαναλαμβάνουμε, στο τέλος της παράθεσης της εξαιρετικής αυτής ομιλίας, αυτό που και εισαγωγικά σημειώσαμε, ότι το εξαίρετο αυτό κείμενο –ντοκουμέντο ανασύρθηκε από το μέρος του αρχείου Κότσιανου το οποίο, επί χρόνια, βρισκόταν διάσπαρτο, αφύλακτο και εκτεθειμένο στη φθορά, στο υπόγειο της κατοικίας Σ. Κότσιανου. Το αφιερώνω σε όσους ήταν υπεύθυνοι για την κατάσταση αυτή και σε όλους όσοι αδιαφορήσαμε επί χρόνια για την τύχη του πολιτιστικού αυτού θησαυρού.

κείμενο Σαββάτου 03-03-12

3-03-12 (Εβδομαδιαία)

                          Ο ηγεμών Αντώνιος προστάζει: προσκυνήστε!

  Δεν έχουν ξεκαθαρίσει στη ΝΔ αν ήταν πολιτικό λάθος η εσπευσμένη απόφαση του κ. Σαμαρά να διαγράψει 21 βουλευτές του από το κόμμα, επειδή δεν ψήφισαν το Μνημόνιο 2 (ποιος το περίμενε, αλήθεια!). Ο άρχων του κόμματος ωστόσο, επιχείρησε να  κλείσει την πληγή, χωρίς όμως να φανεί ότι υποχωρεί. Έκανε έτσι ένα καινούργιο λάθος, ακόμη μεγαλύτερο από το πρώτο: Κάλεσε τους εξωπεταγμένους «αντάρτες» να ξαναπεράσουν την πόρτα του κόμματος, όμως αρκετά τσαλακωμένοι. Να ψηφίσουν δηλαδή τους εφαρμοστικούς νόμους του Μνημονίου, ενώ λίγες μέρες πριν είχαν καταψηφίσει το ίδιο το Μνημόνιο! Αυτό κι αν είναι ρεζίλεμα ενός πολιτικού, που νωρίτερα είχε πάρει πολιτική στάση σοβαρή, αφού ήξερε αυτό που είχε πει ο Σαμαράς πως «όποιοι δεν ψηφίσουν, χωρίζουν οι δρόμοι μας». Όλα μαζί τα θέλει ο Σαμαράς: και πυγμή ηγεμόνα, με άμεση διαγραφή, αλλά και γρήγορη επάνοδο, αφού χρειάζεται τη λεγόμενη «πανστρατειά». Έτσι, το αποτέλεσμα ήταν σαφώς απογοητευτικό για τη ΝΔ. Μόνο 5 «αντάρτες» ξαναπροσκύνησαν στην πρώτη ψηφοφορία και οι άλλοι, ή επανέλαβαν το όχι, ή απείχαν εύγλωττα. Δύσκολοι καιροί για άρχοντες. Και πού είσαι ακόμη, Αντώνιε…

                              Ο …εκατομμυριούχος βουλευτής!

Την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές, δεν έχει λυθεί το μέγα εθνικό μυστήριο του τελευταίου μήνα: Ποιος είναι τελικά ο,η Έλληνας βουλευτής που, την ώρα που η Ελλάδα βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και οι φήμες ότι οι καταθέσεις στις τράπεζες κινδυνεύουν, αυτός ο εθνοπατέρας, αντί να λειτουργήσει ως σωτήρας της χώρας, λειτούργησε για το συμφέρον του και μόνον και έβγαλε σε τράπεζα του εξωτερικού ένα ολόκληρο εκατομμύριο ευρώ –όντας προφανώς και αρκετά «ματσωμένος». Μέγα μυστήριο, αλήθεια. Το παράξενο, βέβαια, είναι πως το όνομα είναι γνωστό στον ειδικό εισαγγελέα, αλλά δε μπορεί να το αποκαλύψει, γιατί το απαγορεύει ο νόμος –άλλο πάλι τούτο: Μπορεί να συλλαμβάνονται εγκληματίες, που έχουν ήδη ομολογήσει τα εγκλήματά τους, αλλά ο νόμος απαγορεύει να αποκαλυφθούν τα στοιχεία και οι φωτογραφίες τους, μέχρι την οριστική καταδίκη τους, που μπορεί να πάρει και χρόνια ολόκληρα. Όλη αυτή η ιστορία δείχνει πως ως χώρα και ως πολιτικό και κοινωνικό σύστημα, πάσχομε πολλαπλώς: Παρανομίες και εγκλήματα υπάρχουν παντού και πάντοτε και η αντιμετώπισή τους αποδεικνύεται δύσκολη έως ανέφικτη.

  Βέβαια, υπάρχει και η άλλη «ανάγνωση» του θέματος: Αν από τους 300 εθνοπατέρες βρέθηκε μόνο ένας που έκανε αυτό που καταγγέλλεται, τότε μάλλον πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι. Ένας στους 300 είναι ελάχιστο ποσοστό, μόλις 0,33%. Μήπως, αντί να γκρινιάζουμε, πρέπει να χαιρόμαστε;

  Και μια ακόμη απορία: Πώς είναι δυνατόν ολόκληρη η χώρα να ψάχνεται «ποιος» τελικά είναι ο …εκατομμυριούχος βουλευτής, και να μη βγαίνει ο ίδιος, ως δημόσιο πρόσωπο που είναι και να το δηλώσει, αφού ξέρει ότι αυτό τελικά θα γίνει και ο ίδιος θα μείνει έκθετος;

Τελικά, ανακοινώθηκε πως ο εκατομμυριούχος βουλευτής, δεν είναι βουλευτής, αλλά σύζυγος βουλευτή (ο κ. Ισ. Κούβελος, σύζ. της κ. Ντόρας Μπακογιάννη), τα χρήματα είναι 1 εκατ. δολάρια και όχι ευρώ, τα χρήματα δεν βγήκαν από την Ελλάδα, αλλά πέρασαν από την Ελλάδα, προερχόμενα από τις ΗΠΑ και πήγαν στο Λονδίνο για επιχειρηματικούς λόγους και ήταν δηλωμένα, γενικά η περίφημη υπόθεση –την οποία όλοι οι υπεύθυνοι χειρίστηκαν με άθλιο τρόπο- φαίνεται πως είναι μια πολιτική φούσκα, που αντί να βοηθά το ήδη κακοποιημένο πολιτικό σύστημα να ανορθωθεί το πλήττει ακόμη περισσότερο!

                                Πρωτοβουλίες για χτύπημα των καρτέλ

  Το ότι, παρά τη σοβαρή μείωση της αγοραστικής αξίας του εισοδήματος όλων σχεδόν των Ελλήνων, το οποίο έχει σοβαρά μειωθεί ή έχει μηδενιστεί –για τους ανέργους- οι τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης διατηρούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα –υπάρχει δηλαδή μεγάλη ακρίβεια- αυτό είναι γεγονός. Και, αν τα ακριβά είδη ξεκινούσαν ακριβά από τον παραγωγό, θα λεγε κανείς χαλάλι, αφού παραγωγικές μάζες του πληθυσμού απολαμβάνουν ένα σοβαρό εισόδημα. Όμως αυτό δεν συμβαίνει. Όλα τα είδη –αγροτικά, κτηνοτροφικά κλπ- αγοράζονται σε εξευτελιστικές τιμές, συχνά κάτω του κόστους, από τους παραγωγούς και φτάνουν στον καταναλωτή σε τιμές πολλές φορές παραπάνω απ’ όσο αγοράστηκαν. Για παράδειγμα, το ψωμί. Το σιτάρι συχνά αγοράζεται 10-20 λεπτά το κιλό και το ψωμί πουλιέται κοντά 2,5 ευρώ το κιλό! Άσε τα άλλα είδη που βγαίνουν από το σιτάρι. Το ίδιο το ρύζι, το λάδι, τα πορτοκάλια, τα φρούτα κλπ. Γιατί; Διότι τα κεκαλυμμένα καρτέλ δουλεύουν επιστημονικά. Αυτό αποκάλυψε και οι πρωτοβουλία κατοίκων της Πιερίας, που μακάρι να έχει συνέχεια. Όμως, προσωπικά δεν είμαι αισιόδοξος.

κείμενο Σαββάτου 25-02-12

25-02-12 (Εβδομαδιαία)

                      Ψηφίστηκε η νέα σύμβαση. Ευτυχώς.

  Οι αποφάσεις του Γιουρογκρούπ της Δευτερο-Τρίτης, σχετικά με τη χώρα μας, είναι οπωσδήποτε ιστορικής σημασίας για τη χώρα μας. Όχι μόνο γι’ αυτό που προκάλεσαν –σημαντικός και αναγκαίος δανεισμός της χώρας- αλλά κυρίως γι’ αυτό που απέτρεψαν, δηλαδή την άτακτη χρεοκοπία της. Γιατί όλοι, και αυτοί που έτρεμαν με το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της χώρας και αυτοί που «παίζουν» ηρωικά με αυτό το ενδεχόμενο, το βράδυ της Δευτέρας βρίσκονταν σε κατάσταση αναμενόμενου πανικού. Θετική απόφαση του Γιουρογκρούπ δεν ήταν καθόλου αυτονόητη, αντίθετα μάλιστα πολλοί, ειδικοί και μη, θεωρούσαν πως οι Ευρωπαίοι εταίροι μας ήταν αποφασισμένοι να μας εξωθήσουν σε έξοδο και να απαλλαγούν από το βάσανο της Ελλάδας. Άλλοι πάλι θεωρούσαν πως η διαφαινόμενη απόφαση μόνο προσωρινά θα έλυνε το πρόβλημα, αφού το χρέος της χώρας και πάλι δεν θα ήταν βιώσιμο και αργά ή γρήγορα θα υπήρχε ανάγκη νέας στήριξης –χωρίς πάτο δηλαδή το βαρέλι, κατά την έκφραση του Βαγγ. Βενιζέλου. Τελικά, όλοι οι απαισιόδοξοι διαψεύστηκαν. Η όλη απόφαση είναι έτσι δομημένη, (ποσό δανείου, επιτόκια, ύψος «κουρέματος» κλπ), ώστε το χρέος να καθίσταται βιώσιμο. Έτσι, όχι μόνο δεν φτάσαμε στη βέβαιη χρεοκοπία της χώρας, αλλά και η όλη υπόθεση παίρνει ευνοϊκή μορφή. Μπροστά σ’ αυτή την εξέλιξη, η απόφαση του Γιουρογκρούπ είναι, και κατά τη δική μου ταπεινή άποψη, ιστορική.

  Βέβαια, δεν τελείωσαν τα πάντα ώστε να μπορούμε πια να πούμε πως, πάει τελείωσε, ένα κακό όνειρο ήταν. Μπορούμε πάλι να συνεχίσουμε τις συνήθεις δραστηριότητές μας – απάτες, φοροδιαφυγή, διαφθορά κλπ – και παράλληλη υψηλή κριτική των πάντων, και προ παντός του Δημοσίου, το οποίο οφείλει μόνο να πληρώνει, αλλά δεν δικαιούται να εισπράττει (από μας), μπορούμε να ζούμε με τα δανεικά που οι αφελείς Ευρωπαίοι μας έδωσαν και θα μας δώσουν, κι αυτό γιατί εμείς τους δώσαμε κάποτε …τον πολιτισμό. Ούτε βέβαια πρέπει να κάνουμε όσα η Βουλή αποφάσισε, ούτε να δεχτούμε να γίνει οποιαδήποτε αλλαγή που να θίγει το βόλεμα που, άλλος λίγο άλλος πολύ, πετύχαμε. Ούτε να πληρώσουμε για όσα στραβά κάναμε, όσο σοβαρά κι αν είναι αυτά*

* Χτες είδα συγκεντρωμένους πολλούς πρατηριούχους έξω από τη «Νομαρχία», με πλήθος πανώ αναρτημένα πάνω στα βυτιοφόρα τους, με συνθήματα εναντίον του κράτους, όπως: «Απατεώνες είναι οι 300 και όχι οι 3.500 βενζινάδες». Οι 300 δεν είναι βέβαια αυτοί του Λεωνίδα, είναι οι 300 της Βουλής, αυτοί που δέχονται τη μούτζα και το γιαούρτωμα, αν και συμβολίζουν τυπικά και ουσιαστικά την κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία. Και το χειρότερο: Η κινητοποίηση γινόταν για τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί εναντίον ορισμένων –πολλών, δυστυχώς- κυρίως για νοθείες των καυσίμων και άλλες σοβαρές παραβάσεις, που στρέφονται βέβαια εναντίον του απλού καταναλωτή. Δηλαδή, καλώς έγιναν οι νοθείες, κακώς επιβλήθηκαν πρόστιμα!.   

                                                  Γιατί τώρα εκλογές;

 Όλα τα κόμματα –πλην ΠΑΣΟΚ- ζητούν επίμονα εκλογές, για να λυθεί το ελληνικό πρόβλημα με «νωπή λαϊκή εντολή», ενώ όλα δείχνουν πως το αποτέλεσμα των εκλογών θα είναι ένα πρώτο κόμμα πολύ μακράν της αυτοδυναμίας και πλήθος κόμματα και κομματίδια στη Βουλή. Πώς, λοιπόν θα λυθεί έτσι το πρόβλημα διακυβέρνησης της χώρας; Με το να ζητήσει το πρώτο κόμμα νέες εκλογές, με την ελπίδα πως θα πάρει αυτοδυναμία, πράγμα καθόλου και πάλι βέβαιο; Κι αν πάρει τελικά αυτοδυναμία 151-153 βουλευτές, πώς θα κυβερνήσει; Εδώ το ΠΑΣΟΚ, με 160 βουλευτές, φυλλορρόησε και κατέρρευσε, αφού αναγκάστηκε να πάρει σκληρά, πλην αναγκαία μέτρα. Θα επιβιώσει μια κυβέρνηση με 151 βουλευτές;

  Φοβάμαι, για να μην πω ότι είμαι βέβαιος, πως μετά τις εκλογές η διακυβέρνηση της χώρας θα είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ότι σήμερα. Ότι οι εκλογές θα επιδεινώσουν αντί να επιλύσουν το πολιτικό πρόβλημα. Η πιο σωστή λύση θα ήταν, όλα τα κόμματα ή έστω τα δυο μεγάλα, να συμφωνήσουν να εξαντληθεί η τετραετία της Βουλής με κυβέρνηση κοινής αποδοχής. Πιο συγκεκριμένα, με τον κ. Παπαδήμο και μια ριζική αναδιάρθρωση της κυβέρνησης, με πρόσωπα οποιασδήποτε προέλευσης, αρκεί να θεωρηθούν απαραίτητα και χρήσιμα. Αεροβατώ; Ίσως.

                              Συρία: Η σφαγή συνεχίζεται

  Η επί μήνες σφαγή στη Συρία συνεχίζεται. Και αν μεν γι’ αυτό υπαίτιος είναι ο δικτάτορας Άσαντ, εξίσου ένοχοι είναι η Κίνα και προ παντός η Ρωσία, που βάζουν βέτο στο Συμβ. Ασφαλείας να πάρει μέτρα. Αίσχος!

  Ανακοινώθηκε πως 15.000 συνταξιούχοι ήταν πεθαμένοι από χρόνια ή έπαιρναν σύνταξη χωρίς να δικαιούνται. Ποιος συγκινήθηκε; Κανείς! Στα ψιλά των εφημερίδων…

         

Νίκος Καζαντζάκης: 54 χρόνια από το θάνατό του

             Νίκος Καζαντζάκης: 53 χρόνια από τον θάνατό του

                                                             Γράφει ο Γιώργος Ζωγραφάκης

                                                 (Μέλος Ελληνικού Τμήματος Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Ν. Καζαντζάκη)

  Στις 26 Οκτωβρίου συμπληρώθηκαν 53 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου Νίκου Καζαντζάκη. Είχε πεθάνει την ημερομηνία αυτή, το 1957,  στο Φράϊμπουργκ της Γερμανίας.    Μεταφέρθηκε στο Ηράκλειο και τάφηκε, στις 6 του Νοέμβρη, ψηλά στο ενετικό φρούριο Μαρτινέγκο, σ’ ένα λιτό μνήμα, καμωμένο από πέντε μεγάλες πέτρες, από ισάριθμα μέρη της Κρήτης κι έναν πιο λιτό ξύλινο σταυρό, από ακατέργαστο ξύλο καστανιάς, ενώ σε μια πλάκα γράφηκε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποφθέγματα που γεμίζουν το ανεπανάληπτο σε όγκο και σε αξία συγγραφικό έργο του: «Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβούμαι τίποτα, είμαι ελεύθερος».

  Πριν παραθέσω μερικά από τα ατέλειωτα αποφθέγματα από το έργο αυτό, σημειώνω λίγα λόγια για τον Καζαντζάκη:

  Ο Ν. Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης  στις 18-2-1883. Σπούδασε στη Σύρο, στο Ηράκλειο, στην Αθήνα και στο Παρίσι. Πήρε μέρος ως εθελοντής στους Βαλκανικούς πολέμους.  Από πολύ νέος επιδόθηκε στη συγγραφή διηγημάτων, μυθιστορημάτων, θεατρικών έργων, ποιημάτων, ενώ παράλληλα έκανε μεταφράσεις από την αρχαία ελληνική γραμματεία (Ιλιάδα- Οδύσσεια του Ομήρου, μαζί με τον Ι. Κακριδή) και από ξένα λογοτεχνικά έργα. Παράλληλα ταξίδευε συνεχώς σε όλο τον κόσμο, συχνά ως απεσταλμένος ελληνικών εφημερίδων (όπως στον ισπανικό Εμφύλιο, ως απεσταλμένος της «Καθημερινής»), ενώ κατέγραψε τις εντυπώσεις του σε μια σειρά βιβλίων με τον γενικό τίτλο «Ταξιδεύοντας». Είναι ίσως ο πολυγραφότερος Έλληνας συγγραφέας και σίγουρα ο πλέον μεταφρασμένος σε ξένες γλώσσες.

  Για τον Ν. Κ. ο πανεπιστημιακός Γιώργος Κουμάκης γράφει, μεταξύ άλλων: « Το έργο του Ν. Καζαντζάκη, αν έχει σημειώσει τόσο ευρεία διάδοση, αν έχει βρει τόσο βαθιά απήχηση στις ψυχές ανθρώπων διαφόρων εθνικοτήτων και ανόμοιων πολιτικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων, αν επιβλήθηκε και καταξιώθηκε στα χρόνια μας, αν απέκτησε παγκόσμια φήμη και κέρδισε μεγάλες πιθανότητες να παραμείνει κλασικό στη ροή των αιώνων, ένα έργο δηλαδή πάντα επίκαιρο, αυτό ίσως οφείλεται περισσότερο στο στέρεο φιλοσοφικό του υπόβαθρο και λιγότερο στην απλή και περίτεχνη λογοτεχνική του μορφή και πλοκή, που κρατά πάντα σταθερά ζωηρό το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ο Καζαντζάκης είναι ίσως μοναδικό φαινόμενο εργατικότητας στα ελληνικά γράμματα και από τα παραγωγικότερα πνεύματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η «Οδύσσειά» του είναι το μεγαλύτερο έπος της λευκής φυλής. Σ’ αυτήν αναπτύσσονται ιδέες που υπάρχουν συμπυκνωμένες στην «Ασκητική» του και που είναι διάχυτες σ’ όλα του τα έργα. Η «Αναφορά στον Γκρέκο» αποτελεί κι αυτή μια συνοπτική έκθεση των αντιλήψεών του γύρω από τον κόσμο και τη ζωή.

  Μελέτησε και αντιμετώπισε κριτικά τα παγκόσμια ιδεολογικά ρεύματα, στα οποία βρήκε τις αφετηρίες και κατευθυντήριες γραμμές του στοχασμού του. Στο έργο του όμως διακρίνεται έντονα η προσωπική του σφραγίδα. Αυτά που μελέτησε ήταν κυρίως έργα φιλοσόφων και λογοτεχνών, από τους οποίους επηρεάστηκε η σκέψη του…

  Η ορμητική σκέψη του, η χειμαρρώδης γλώσσα, η απαράμιλλη εκφραστική ικανότητα, η δημιουργική φαντασία, η βαθιά αίσθηση της πραγματικότητας και προ πάντων η λογική τεκμηρίωση των απόψεών του τον ανέδειξαν δικαιολογημένα σ’ ένα από τα λαμπρότερα και καθολικότερα πνεύματα όλων των εποχών…».

  Από το πλήθος των έργων του θα μπορούσε να ξεχωρίσει κανείς την ‘ΑΣΚΗΤΙΚΉ», τον «Βίο και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», τον «Καπετάν Μιχάλη», το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», το «Αναφορά στον Γκρέκο», τον «Τελευταίο πειρασμό», το «Ο φτωχούλης του Θεού», τις «Αδερφοφάδες», το «Ο βραχόκηπος», ενώ η ποιητική του «Οδύσσεια» είναι ένα τεράστιο έπος, αποτελούμενο από 33.333 δεκαεφτασύλλαβους στίχους. Ένα δείγμα:

 « Φωνάζει αλάργα η βάρδια του βουνού, καράβι κατεβαίνει,

     φωνάζει ευτύς η βάρδια του γιαλού, «μες στο λιμάνι εμπήκε»,

    φωνάζει ο Δοξαράς* κι αρπάει τη γης: «Κρήτη καλώς σε βρήκα».

   *«Δοξαράς: Ο Οδυσσέας του Καζαντζάκη

  Οι κατά πολλούς αιρετικές πολιτικές και θρησκευτικές του ιδέες έγιναν αιτία ώστε ο Κ. να υποστεί διώξεις, ενώ αποκλείστηκε από την Ακαδημία Αθηνών χάριν του …Σωτ. Σκίπη, στις τρεις φορές δε που προτάθηκε για το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν δικαιώθηκε, κυρίως εξ αιτίας παρεμβάσεων από πολιτικούς και εκκλησιαστικούς κύκλους της Ελλάδας.

  Μερικά αποφθέγματα από το έργο του Καζαντζάκη:

«Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο. Καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο. Το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή».

  « Η καρδιά του ανθρώπου είναι ένα κουβάρι κάμπιες –φύσηξε Χριστέ μου να γίνουν πεταλούδες!».

  «Είπα στην αμυγδαλιά, μίλησέ μου για το Θεό. Και η αμυγδαλιά άνθισε».

  « Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει».

  « Από τας καλά κερδεμένα, παίρνει ο διάβολος τα μισά. Από τα κακά κερδεμένα, παίρνει και το νοικοκύρη».

  «Αγωνιζόμαστε για τα άφθαστα, και γι αυτό ο άνθρωπος έπαψε να είναι ζώο».

  «Πυραμίδα ο άνθρωπος. Στη βάση του το κτήνος, στην κορφή ο Θεός. Χρέος μας η ανηφόρα».

  « Δε ζυγιάζω, δε μετρώ, δε βολεύομαι! Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι».

  « Δεν υπάρχουν ιδέες –υπάρχουν μόνο άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες –κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει».

  « Η προσευχή σήμερα λέγεται πράξη. Να ασκητεύεις σήμερα θα πει: να ζεις με τους ανθρώπους και να ανεβαίνεις κάθε μέρα, κάθε μέρα, και όχι μονάχα τη Μεγάλη Παρασκευή, με το Χριστό στο Γολγοθά. Και να σταυρώνεσαι».

  «Να πεθαίνεις κάθε μέρα. Να γεννιέσαι κάθε μέρα. Ν’ αρνιέσαι ό,τι έχεις κάθε μέρα. Η ανώτερη αρετή δεν είναι να  ’σαι ελεύθερος, παρά μονάχα να παλεύεις για την ελευθερία».

  « Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη Γη. Αν δεν σωθεί, εγώ φταίω».

  « Όχι! Όχι! Ποτέ μην αναγνωρίσεις τα σύνορα του ανθρώπου! Να σπας τα σύνορα! Ν’ αρνιέσαι ό,τι θωρούν τα μάτια σου! Να πεθαίνεις και να λες: Θάνατος δεν υπάρχει!».

  «-Παππού αγαπημένε, είπα, δώσ’ μου μια προσταγή.

-          Φτάσε όπου μπορείς, παιδί μου.

-          Παππού, φώναξα τώρα δυνατά, δώσ’ μου πιο δύσκολη, πιο κρητικιά προσταγή.

-          Φτάσε όπου δεν μπορείς, παιδί μου!...»

«Ε κακομοίρη άνθρωπε», είπε δυνατά, «μπορείς να μετακινήσεις βουνά, να κάμεις θάματα, κι εσύ βουλιάζεις στην κοπριά, στην τεμπελιά και στην απιστία! Θεό έχεις μέσα σου, Θεό κουβαλάς και δεν το ξέρεις –το μαθαίνεις μονάχα την ώρα που πεθαίνεις, μα ’ναι πολύ αργά. Ας ανασκουμπωθούμε εμείς που το ξέρουμε, ας σύρουμε φωνή, μπορεί να μας ακούσουν».

  «Στον κόσμο τούτον» συλλογίζουνταν, «θα  ’σαι αρνί ή λύκος –αν είσαι αρνί σε τρων –αν είσαι λύκος τρως. Θεέ μου, δεν υπάρχει ένα τρίτο ζώο, καλύτερο, δυνατότερο»; Και μια φωνή μέσα του αποκρίνουνταν: «υπάρχει, υπάρχει, παπα-Γιάνναρε, κάνε υπομονή. Τώρα και χιλιάδες χρόνια ξεκίνησε να φτάσει, να γίνει άνθρωπος –δεν έφτασε ακόμη. Βιάζεσαι; Ο Θεός δεν βιάζεται, παπα-Γιάνναρε».

  «Κάθε άνθρωπος άξιος να λέγεται γιος του ανθρώπου, σηκώνει το σταυρό του κι ανεβαίνει το Γολγοθά του. Πολλοί, οι πιο πολλοί, φτάνουν στο πρώτο, στο δεύτερο σκαλοπάτι, λαχανιάζουν, σωριάζονται στη μέση της πορείας και δε φτάνουν στην κορφή του Γολγοθά –θέλω να πω στην κορφή του χρέους τους –να σταυρωθούν, ν’ αναστηθούν, και να σώσουν την ψυχή τους. Λιποψυχούν, φοβούνται να σταυρωθούν, και δεν ξέρουν πως η σταύρωση είναι ο μόνος δρόμος της ανάστασης.

  Άλλον δεν έχει…»

  «Θεριό ’ναι η καρδιά του ανθρώπου. Θεριό ανήμερο… Χριστέ μου, μήτε εσύ μπόρεσες να τη μερώσεις».

  «Σαν το αρνί ’ναι κι ο Χριστός. Όμοια ανοίγει κι αυτός την καρδιά των ανθρώπων και μπαίνει ο κόσμος όλος. Όμοια θ’ ανοίξει και την Παράδεισο να μπουν οι αμαρτωλοί».

  « Πυροβάτης είναι κάθε άγιος –πυροβάτης και κάθε τίμιος άνθρωπος στην Κόλαση ετούτη που τη λέμε ζωή».

  «Έχεις πινέλα, έχεις χρώματα. Ζωγράφισε τον Παράδεισο και μπες μέσα».

  «Δεν έχουμε παρά μια μονάχα στιγμή στη διάθεσή μας. Ας κάνουμε αυτή τη στιγμή αιωνιότητα».

  «Αλάτι ο θάνατος και τη ζωή τη νοστιμίζει».

  «Μπόρα είναι μαθές η ζωή. Θα περάσει!».

  «Αυτό θα πει άνθρωπος: να πονάς, ν’ αδικιέσαι, να παλεύεις και να μην το βάζεις κάτω!».

  «Ν’ αγαπάς τον καθένα ανάλογα με τη συνεισφορά του στον αγώνα. Μη ζητάς φίλους, να ζητάς συντρόφους».

   « Η ανώτατη αρετή δεν είναι να ’σαι ελεύθερος, είναι να μάχεσαι για την ελευθερία».

«Νιώθω σα να χτυπάμε τα κεφάλια μας στα σίδερα. Πολλά κεφάλια θα σπάσουν. Μα κάποια στιγμή θα σπάσουν και τα σίδερα».

  «Μαζεύω τα σύνεργά μου: Όραση, ακοή, γέψη, όσφρηση, αφή, μυαλό, βράδιασε πια, τελεύει το μεροκάματο, γυρίζω σαν τον τυφλοπόντικα σπίτι μου, στο χώμα. Όχι γιατί κουράστηκα να δουλεύω, δεν κουράστηκα, μα ο ήλιος βασίλεψε».

  «Δε φτάνει ν’ ακούς μέσα σου τη βουή των προγόνων. Δε φτάνει να τους νιώθεις να παλεύουν μπροστά από το κατώφλι του νου σου. Όλοι χύνονται να πιαστούν από το ζεστό μυαλό σου, ν’ ανέβουν πάλι στο φως της μέρας».

 « Η Κρήτη δεν θέλει νοικοκυραίους, θέλει κουζουλούς. Αυτοί οι κουζουλοί την κάνουν αθάνατη».

 

Αυτά είναι μερικά από τα χιλιάδες χαρακτηριστικά αποφθέγματα που συναντά κανείς διαβάζοντας  το πλήθος των έργων του Ν. Καζαντζάκη.

  Κάθε χρόνο γίνονται σε πολλά μέρη του κόσμου εκδηλώσεις, ιδιαίτερα στην επέτειο του θανάτου του. Φέτος έγιναν στην Κορέα, στο Καζαχστάν, στο Ιράκ, στη Χιλή κ.ά. Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα εντάσσεται και το σημερινό μου σημείωμα.  

 (σημείωση: υπάρχουν πολλές φωτογραφίες του Καζαντζάκη στο διαδίκτυο –διαλέξτε μία)

 (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εβδομαδιαία» της 15^ης Οκτωβρίου 2011)

    

Κείμενο Σαββάτου 11-02-12

11-02-12 (Εβδομαδιαία)

                        Τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι

  Τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές, δεν έχει υπάρξει οριστική συμφωνία της κυβέρνησης και των πολιτικών αρχηγών που στηρίζουν την κυβέρνηση με την Τρόικα (δανειστές, εταίρους, δυνάστες, αφεντικά, σωτήρες, πέστε τους όπως θέλετε). Όμως, αυτό που φαίνεται οριστικό, είναι πως θα δοθεί τελικά το «σωτήριο» δάνειο, πλην με επαχθέστατους όρους. Τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι. Αυτοί οι όροι συζητούνται, αλλά, σε ό,τι αφορά τους δικούς μας, είναι μάλλον για την τιμή των όπλων, αφού οι τροϊκανοί δε φαίνεται να υποχωρούν. Και αν συζητούν για κάποιο μέτρο, απαιτούν να βρεθεί ισοδύναμο ποσό από άλλη πηγή –δηλαδή, πάλι κάποιοι θα πληρώσουν το μάρμαρο. Και οι πολιτικοί μας προσπαθούν να σώσουν εαυτούς και τα κόμματά τους, λέγοντας πράγματα που τους εκθέτουν. Ακόμη και τώρα, η ανευθυνότητα και οι κομματικοί υπολογισμοί κυριαρχούν, λες και ο κόσμος δεν καταλαβαίνει.

                                        Ρεβίθια …ελληνικά

 Στο χαρτάκι, ανάμεσα στα ψώνια, έγραφε και ένα κιλό ρεβίθια. Συμπαθητικό, αλλά όχι δημοφιλές όσπριο. Βλέπω στο ράφι: Φακές, φασόλια χοντρά, φασόλια ψιλά, ρεβίθια. Παίρνω το πακέτο και το βλέπω λίγο. Ρεβίθια χοντρά, έγραφε και διάφορα άλλα. Ακόμη και μια συνταγή. Εγώ, άλλο έψαχνα. Από πού είναι αυτά τα ρεβίθια; Δε φαίνεται αυτό πουθενά. Τελικά, κάπου βλέπω: «Συσκευασία ελληνική ». Συσκευασία. Παραγωγή, πουθενά. Κατάλαβα. Τίποτα κινέζικα θα είναι, σκέφτηκα, πράγμα πολύ πιθανό βέβαια. Άστα, λέω. Θα πάρω από άλλο σούπερ, -δε χάλασε άλλωστε ο κόσμος αν δεν φάμε αύριο ρεβίθια.

  Την άλλη μέρα, στα ράφια άλλου μαγαζιού, ψάχνω και πάλι. Βρίσκω ρεβίθια σε ωραία συσκευασία, ελληνικότατης φίρμας. Ψάχνω να δω: «παραγωγή Ελλάδα». Πουθενά. Κάπου πάλι γράφει μόνο για συσκευασία. Το απορρίπτω, μάλλον εκνευρισμένος. Πιο εκεί βλέπω άλλη μάρκα, πολύ γνωστή κι αυτή. Δε βλέπω να γράφει ούτε συσκευασία, ούτε παραγωγή. Να το πάρω αυτό, μάλλον θάναι ελληνικό. Στο σπίτι, στο βόλεμα του μίνι μάρκετ που είναι τα ντουλάπια μας –καλά να πάθουμε, όσο πιο πολλά ντουλάπια έχουμε, τόσο περισσότερα πράγματα αγοράζουμε-, εκεί λοιπόν μου λέει η γυναίκα μου: «Καλά, ρεβίθια από το …Μεξικό πήρες;» Από το Μεξικό; Μα, πού το γράφει; Να εδώ, μου δείχνει. Καράφλιασα. Και το γράφει, και δεν το είδα, κι έδωσα στον συμπαθή Μεξικάνο παραγωγό –και σ’ όλους όσοι εμπλέκονται, για να φτάσει στο ελληνικό ράφι αυτό το συμπαθές προϊόν- έστω ένα μικρό ποσόν.

  Ύστερα, άρχισα να σκέφτομαι. Εμείς, λοιπόν, η Ελλάδα, με το υπέροχο κλίμα, με πολλά γόνιμα εδάφη, με πολλές παραδοσιακές καλλιέργειες, τι παράγουμε; Στην Κρήτη, που μεγάλωσα, οι δυο δυναμικές καλλιέργειες ήταν πάντα το λάδι και η σουλτανίνα σταφίδα. Τώρα, αυτά έχουν εγκαταλειφθεί. Οι παλιοί ελαιώνες ρήμαξαν, τα αμπέλια  ξεριζώνονται. Αλλού, άλλες ονομαστές καλλιέργειες, εγκαταλείφθηκαν. Στον γραφικό Άη Στράτη –γραφικό, αλλά και τόπο εξορίας χιλιάδων κουμουνιστών και “συνοδοιπόρων”- που επισκέφτηκα πρόσφατα, περίμενα να δω κάπου κάποιες καλλιέργειες που έκαναν παλιότερα το νησί ονομαστό: Τη φάβα και τις φακές. «Πού καλλιεργούνται λοιπόν αυτά τα ονομαστά όσπρια του νησιού σας;», ρώτησα. «Βλέπετε αυτά τα ρημαγμένα πεζούλια;», μου λένε και μου δείχνουν στις πλαγιές κάποια πεζούλια, εγκαταλειμμένα, γεμάτα χορτάρια. «Εκεί, κάποτε, καλλιεργούνταν αυτά τα ωραία όσπρια. Τώρα, μη ζητήσετε εδώ τέτοιο πράγμα. Κι εμείς τρώμε εισαγόμενα όσπρια.

  Εγκαταλείψαμε, λοιπόν, παραδοσιακές καλλιέργειες, μείναμε με κάποιες επιδοτήσεις της ΕΕ, χωρίς να προχωρήσουμε σε νέες, άλλες καλλιέργειες. Ακόμη και  καλλιέργειες, που «κρατιούνται» σε κάποιο βαθμό, βρήκαμε τρόπο να τις σαμποτάρουμε ουσιαστικά. Τα φασόλια των Πρεσπών και της Χρυσούπολης, όπως και τις πατάτες Νευροκοπίου και Βροντούς, βρίσκουμε τρόπο να τα νοθεύουμε. «Όλες οι πατάτες που βλέπετε έξω από τα σούπερ μάρκετ είναι νοθευμένες. Από την Αίγυπτο κι απ’ αλλού», έλεγε προχτές ο δήμαρχος Νευροκοπίου.    

  Τι μας μένει, λοιπόν; Τα σιτηρά, χωρίς επιδότηση είναι παθητικό, τα πεπόνια από τη Χιλή είναι φτηνότερα από τα ντόπια, το λάδι το ελληνικό το τρώμε πανάκριβο με ιταλικές ετικέτες –ωστόσο αποφεύγουμε τις ελληνικές, ίσως και μη έχοντας άδικο-, τέλος πάντων, δεν έχουμε προσανατολισμό παραγωγής, αλλά ούτε και κατανάλωσης, καταναλώνουμε πολύ περισσότερα απ’ ότι παράγουμε. Μήπως τελικά φταίμε όλοι μας για τη σημερινή κατάντια της χώρας μας;

Άσπρη μέρα: Τελικά, χιόνισε και στον Πολύγυρο. Είδαμε, τουλάχιστον στο θέμα του καιρού, άσπρη μέρα.

κείμενο Σαββάτου 4-02-12

4-02-12 (Εβδομαδιαία)

                                   Οι Γερμανοί ξανάρχονται;!

  Βέβαια,  πληρώνουμε τις συνέπειες των δικών μας πράξεων. Με κύρια ευθύνη των ιθυνόντων (σπατάλη, διαφθορά, αλόγιστες δημόσιες δαπάνες κλπ), αλλά και με δική μας συμμετοχή – με τις συχνά παράλογες απαιτήσεις μας για κάθε είδους «συμπαράσταση της πολιτείας», για διορισμούς, βολέματα κλπ-, οδηγήσαμε τη χώρα σε ουσιαστική χρεοκοπία. Ουσιαστική «εκτός εάν» υλοποιηθούν οι αποφάσεις για το δάνειο –μαμούθ των 130 δις με παράλληλο γενναίο «κούρεμα» του χρέους. Έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τη χρεοκοπία και να ξαναβρούμε το δρόμο της σταθερότητας και της ανάπτυξης.

  Σ’ όλη αυτή τη διαδικασία, θετική ασφαλώς είναι η στάση των «εταίρων» μας που, μαζί με το ΔΝΤ, θα μας δώσουν αυτά τα δάνεια, αφού ο δανεισμός από τις λεγόμενες «αγορές» είναι πλέον αδύνατος. Και πρέπει να θεωρήσει κανείς δικαιολογημένο να απαιτούν «να πάρουν τα λεφτά τους πίσω», ειδικά αυτά που δίνουν τα κράτη μέλη. Είναι κατανοητό αυτό. Όμως, ειδικά η Γερμανία, που ελάχιστα πάσχει δανείζοντας την Ελλάδα (αφού κερδίζει με τον δανεισμό αυτό), καθώς συμπεριφέρεται ως ντε φάκτο αφεντικό της ΕΕ, συχνά ξεπερνά τα όρια και προκαλεί δικαιολογημένες αντιδράσεις. Ειδικά στο θέμα της λεγόμενης «επιτροπείας», η Γερμανία δείχνει πρόσωπο που θυμίζει λογικές κατακτητή. Αυτό που ακούγεται είναι πως προτείνει να εγκατασταθεί στην Ελλάδα ένας επίτροπος που θα έχει την ευθύνη της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, πράγμα που σημαίνει πως ουσιαστικά εκχωρείται το πιο σπουδαίο μέρος της διακυβέρνησης της χώρας μας σε έναν ξένο, που θα δρα ως κατοχικός κυβερνήτης. Αυτό το πράγμα, ακόμη και ως σκέψη, είναι εντελώς απαράδεκτο και θίγει βάναυσα το αίσθημα εθνικής αξιοπρέπειας, χωρίς το οποίο δεν υπάρχει ουσιαστικά ανεξάρτητο κράτος. Είναι να απορεί κανείς: Αυτό γίνεται τυχαία, ή θέλουν έτσι να μας εξωθήσουν σε έξοδο από το ευρώ και άτακτη χρεοκοπία; Και, επειδή σ’ αυτό πρωτοστατούν οι Γερμανοί, δεν είναι φυσικό να μας φέρνουν στο νου πολλά πράγματα που –κακώς- είναι ξεχασμένα, και πιο πολύ τα κατοχικά δάνεια, τις επανορθώσεις που δεν έγιναν ποτέ και άλλα σημαντικά πράγματα που αφορούν στις σχέσεις μας με τη Γερμανία, αλλά και στις σχέσεις της Γερμανίας με όλο τον κόσμο, καθώς αυτή η χώρα βαρύνεται με δυο παγκόσμιους πολέμους. Και για να μην πούμε, ως τραγωδία πια και όχι ως  κωμωδία πως «οι Γερμανοί ξανάρχονται»!.

                   Χωρίς ηγεσία το ΠΑΣΟΚ. Γιώργο, δεν το βλέπεις;

  Το ΠΑΣΟΚ, το μεγάλο αυτό κόμμα, είναι χωρίς ηγεσία. Έτσι γίνεται σκορποχώρι και φυλλορροεί. Γιώργο, δεν το βλέπεις; Και ο κόσμος, Γιώργο, καθόλου δε νοιάζεται αν θα είσαι ή όχι πρόεδρος της Σοσιαλ. Διεθνούς. Όταν είπες «θα κάνω το καθήκον μου» τι εννοούσες ως καθήκον; Τη διάλυση του ΠΑΣΟΚ;   

                                 Κυρ Γιάννη, μην εκθέτεις τον εαυτό σου

  Πολλά υπέρ, αλλά και πολλά κατά μπορεί κανείς να βρει στον Γιάννη Μπουτάρη, δήμαρχο σήμερα της Θεσσαλονίκης. Στα κατά, ότι συχνά λέει κάτι χωρίς πριν να το αναλογιστεί στις σωστές του διαστάσεις. Ας πούμε λοιπόν πως η έκφραση «η Χαλκιδική θα ήταν ένα κωλοχώρι χωρίς τη Θεσσαλονίκη» ήταν μια απερίσκεπτη κουβέντα του Μπουτάρη. Η Χαλκιδική, μοναδική στις φυσικές ομορφιές, ιστορική από κάθε άποψη, που διαφημίζει τη Μακεδονία και την Ελλάδα διεθνώς, που είναι εξαιρετικός τουριστικός προορισμός, είναι ένας παράδεισος με η χωρίς τη Θεσσαλονίκη. Και, αν τα βάλει κάτω κανείς, ποιος κερδίζει περισσότερο; Η Χαλκιδική από τη Θεσσαλονίκη ή η Θεσσαλονίκη από τη Χαλκιδική; Κυρ Γιάννη, μας χρωστάτε, δεν σας χρωστάμε. Και ακόμη: Πόσοι και πόσοι Θεσσαλονικείς δραστηριοποιούνται, όχι πάντα με τον σωστότερο τρόπο, στη Χαλκιδική; Και για την αυθαίρετη δόμηση, ποιοι ευθύνονται; Άστα καλύτερα. Αντιπαλότητα με την ωραία και ιστορική Θεσσαλονίκη (μας) δεν θέλουμε. Μην μας προκαλείτε όμως, αφού μάλιστα μας είστε –κατά τα άλλα- συμπαθής.  

                                      Σε τι κόσμο ζούμε…

  Διαβάζω στο Nooz.gr.: « Τραγικό τέλος είχε μια τριαντάχρονη Αυγανή, η οποία έχασε τη ζωή της από τα χέρια του συζύγου και της πεθεράς της, που την έπνιξαν επειδή γέννησε για τρίτη φορά …κορίτσι! Ελαφρυντικό: Ο σύζυγος της της είχε πει ότι αν γεννούσε πάλι κορίτσι θα τη σκότωνε (κι αυτή, η ανόητη, πήγε και του γέννησε κορίτσι, έργο και ευθύνη δικιά του, φυσικά).

  Άλλη είδηση: Στη γειτονική επαρχία (πάλι) του Αυγανιστάν, μια έφηβη διασώθηκε από την αστυνομία μετά το βασανισμό της από τα πεθερικά της και την κράτησή της επί έξι μήνες στην τουαλέτα, επειδή αρνούνταν να εκπορνευτεί!

  Όμορφος κόσμος! Δεν συμφωνείτε;

κείμενο Σαββάτου 28-01-12

28-01-12 (Εβδομαδιαία)

                                     Έφυγε ο Αγγελόπουλος!

 Έφυγε χθες, εντελώς αδόκητα, ο μεγάλος Θόδωρος Αγγελόπουλος. Η Ελλάδα ακόμη πιο φτωχή –και στον πολιτισμό!

                                Οι μαφίες της Θεσσαλονίκης

  Κάτω από την επιφάνεια της φαινόμενης κοινωνικής ζωής μας, συχνά κρύβεται ένα άλλο φάσμα ζωής και μεις ούτε το βλέπουμε, ούτε το φανταζόμαστε ή συχνά δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε. Κάπως έτσι έσκασε η μπόμπα με τα τέσσερα κυκλώματα εκβιασμών και τοκογλυφίας που δρούσαν στη Θεσσαλονίκη και πέραν αυτής. Τέσσερις εγκληματικές οργανώσεις, συνεργαζόμενες συχνά, δρούσαν κοντά δέκα πέντε χρόνια, εμπλέκοντας χιλιάδες θύματα, που έπεφταν στα έξυπνα στημένα δίχτυα τους. Άνθρωποι της αγοράς, που οι δουλειές τους λόγω και της κρίσης, είχαν σοβαρά προβλήματα κεφαλαίων για να μην καταρρεύσουν, επισημαίνονταν από τις μαφίες αυτές και τους εγκλώβιζαν τα αμαρτωλά κεφάλαιά τους, τα οποία εμφάνιζαν ως σωσίβια. Όμως, να έχεις μεγάλα οικονομικά προβλήματα, και να δανείζεσαι με 10 ή 20 ή και 50% τον μήνα!!, είναι σκέτη αυτοκτονία. Και οι δανειστές εισέπρατταν τους εγκληματικούς τόκους με «φουσκωτούς» και ωμές απειλές κατά της ζωής των θυμάτων και των οικογενειών τους. Κάπως έτσι εξαφάνισαν ολόκληρους επιχειρηματίες, αρπάζοντας χρήματα, σπίτια, κτήματα, κοσμήματα. Συχνά αυτό γινόταν σε συνεργασία με «συγγενική» οργάνωση, η οποία εμφανιζόταν ως σωτήρας, δήθεν για να βοηθήσει όταν η εξόφληση προς την πρώτη οργάνωση γινόταν αδύνατη.

  Η σύνθεση των οργανώσεων; Άνθρωποι της αγοράς, «εισοδηματίες», πλαισιωμένοι από τους απαραίτητους δικηγόρους, εφοριακούς, στελέχη του ΣΔΟΕ, αλλά και έναν τουλάχιστον δημοσιογράφο, ανώτερο πάσης υποψίας, αφού ήταν ανώτερο στέλεχος της κρατικής τηλεόρασης, πολύ κοντά στην εκκλησία (Πατριαρχείο, Μητροπόλεις κλπ), αλλά και ανυποχώρητος «εθνικόφρων» -γνωστές οι αναμεταδόσεις τους  παρελάσεων, ρεπορτάζ εθνικού περιεχομένου κλπ. Πολλοί μάλιστα από τα μέλη αυτών των οργανώσεων, που τσέπωναν τελικά εκατομμύρια, εμφανίζονταν χωρίς εισόδημα, χωρίς καν να κάνουν φορολογική δήλωση. Αυτή λοιπόν η ιστορία της τετραπλής μαφίας της Θεσσαλονίκης, αποκαλύπτει πόσο σάπια είναι εκτεταμένα μέρη της ελληνικής κοινωνίας, πόσο η ανομία, η βία, η εκμετάλλευση, και άλλα αρνητικά χαρακτηριστικά, έχουν δηλητηριάσει το κοινωνικό σώμα, ώστε κάτω από τη επικαλυμμένη επιφάνεια να κυριαρχεί αρνητικό και επικίνδυνο κοινωνικό περιεχόμενο. Αυτή είναι η «από Θεού ευλογημένη ελληνική φυλή» και άλλα τέτοια παρόμοια, τα οποία ακούμε κατά καιρούς και κοντεύουμε να τα πιστέψουμε.

    Κυβέρνηση Παπαδήμου: Κινδυνεύει να καταρρεύσει λόγω του …ωραρίου των    

                                         φαρμακείων!

  Το φαινόμενο μιας κυβέρνησης, που θεωρητικά στηρίζεται στη σπάνια πλειοψηφία πάνω από 250 βουλευτών, να μη μπορεί να περάσει διάταξη που καθορίζει το ωράριο των φαρμακείων!, θα μπορούσε να είναι θέμα παραπολιτικό για γέλια. Όμως είναι για κλάματα. Δεκάδες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ευθέως το καταψήφισαν, ενώ άλλες δεκάδες βουλευτές της ΝΔ, βγήκαν στους διαδρόμους για να μην ψηφίσουν. Ήταν δηλαδή τόσο σοβαρό το θέμα που χαλά το γουίκ εντ των φαρμακείων, ώστε να γίνει αυτό το κοινοβουλευτικό πραξικόπημα; Αν η συνοχή και η αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης «σωτηρίας» -όπως (πρέπει να) είναι στην πραγματικότητα της κυβέρνησης Παπαδήμου, δοκιμάζεται και απειλείται από τέτοιας ελάσσονος σημασίας ψηφοφορίες, πώς να δουλέψει αυτή η κυβέρνηση και πώς θα περάσουν στη Βουλή σοβαρά θέματα όπως το νέο μνημόνιο κλπ; Μήπως έχουμε ξεφύγει εντελώς;

                                 Βρε Χρυσοχοϊδη…

  Χρυσοχϊδη, είσαι ένας ικανός και δραστήριος πολιτικός, που μπορείς να αποδώσεις σε οποιοδήποτε υπουργείο και έχεις αφήσει θετικό έργο, ιδιαίτερα στο υπουργείο Δημός. Τάξης. Όμως, ως εκεί. Οι φιλοδοξίες σου να ηγηθείς στο μεγαλύτερο κόμμα της Ελλάδας, στα τελευταία τριάντα χρόνια, να γίνεις δηλαδή ένας «εν δυνάμει» πρωθυπουργός της χώρας, έπρεπε να καταλάβεις πως αυτό ξεπερνά τις φιλοδοξίες και ικανότητές σου. Και πιο πολύ, αγαπητέ Μιχάλη, η προσπάθειά σου να εμφανιστείς σήμερα ως πολέμιος της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης στην οποία συνεχώς συμμετείχες, ενώ κατά τη διάρκεια των πολύωρων συνεδριάσεων του Υπ. Συμβουλίου καμιά αντίρρηση δεν προέβαλλες, ούτε και παραιτήθηκες αν γενικά διαφωνούσες με την πολιτική που τώρα χαρακτηρίζεις καταστροφή της χώρας, αυτή λοιπόν η στάση σου σήμερα, που αποβλέπει να σε εμφανίσει αντιμνημονιακό, εν όψει της εκλογής νέου προέδρου του ΠΑΣΟΚ, αντί να σε ανεβάζει, όπως νομίζεις, αντίθετα σε θέτει σε ανυποληψία στην κοινή γνώμη και ειδικά στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Ήταν δήλωση υπουργού πρώτης γραμμής ότι «δεν διάβασες το μνημόνιο που ψήφισες;» Έγινες περίγελως και αρνητικό πρωτοσέλιδο. Κρίμα. Ως υποψήφιος πρόεδρος αυτοπυρπολήθηκες.