(παρουσίαση του βιβλίου -2 Νοεμβρίου 2012 –Δημοτ. Θέατρο Πολυγύρου)

 (Παρουσιάστηκε την Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου 2012, ανήμερα της επετείου της εκατοντα-ετηρίδας από την απελευθέρωση της Χαλκιδικής, το βιβλίο μου «ΟΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ – Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟ 1^Ο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΚΡΗΤΩΝ (ΤΑΓΜΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ)», ως σχετική με την επέτειο εκδήλωση του Δήμου Πολυγύρου. Η παρουσίαση έγινε από τον δικηγόρο και π. Δήμαρχο Πολυγύρου Νίκο Βασιλάκη και συνοδεύτηκε από αφηγήσεις κειμένων από το βιβλίο (Χαρούλα Όρη και Γιώργος Εμμανουήλ) με συνοδεία μουσικής (Βιολί, Γιάννης Κουσουλάκης, λαούτο, Αντώνης Κωνσταντινίδης και κρητική λύρα, Παντελής Τεραζάκης). Η εκδήλωση έληξε με πολύ καλή εμφάνιση της Μικτής Χορωδίας Πολυγύρου (δ/νση Τατιάνα Σαραφιανού, στο πιάνο Έφη Ψωμαδέλη)

  Το βιβλίο διανέμεται δωρεάν, και αποστέλλεται στα σχολεία, τις βιβλιοθήκες και τους ενεργούς πολιτιστικούς συλλόγους του Νομού και σε άλλους παραλήπτες εκτός νομού. Το παρακάτω κείμενο είναι η γραπτή ομιλία του συγγραφέα, κατατοπιστική για το θέμα γενικότερα, ενώ το βιβλίο θα αναρτηθεί στο διαδίκτυο για να είναι προσβάσιμο σε όσους ενδιαφέρονται)

   «(προσφωνήσεις)

   Κατ’ αρχήν θέλω να εκφράσω τα ειλικρινή μου αισθήματα συγκίνησης και περηφάνιας, για το γεγονός ότι ζούμε, αυτή τη μέρα και αυτή την ώρα, ένα σημαντικό γεγονός για την τοπική μας ιστορία: Εννοώ τη συμπλήρωση100 χρόνων από την επίσημη απελευθέρωση του τόπου μας, από την απελευθέρωση της Χαλκιδικής. Γιορτάζουμε τα Ελευθέρια του τόπου μας. Πράγματι, ακριβώς πριν 100 χρόνια, -ήταν απόγευμα Παρασκευής και τότε όπως και σήμερα- όταν στον Πολύγυρο έμπαινε, ύστερα από 500 σχεδόν χρόνια τουρκικής κατοχής, τμήμα ελληνικού στρατού που έφερνε «το ελληνικό» στον τόπο μας. Και αυτό το τμήμα ελληνικού στρατού ήταν το 1^ο Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών, που είχε διοικητή του τον 46χρονο Ταγματάρχη Γεώργιο Κολοκοτρώνη, τον γιο του Πάνου και εγγονό του Θόδωρου Κολοκοτρώνη. Ο οποίος Γεώργιος Κολοκοτρώνης, ως Στρατιωτικός Διοικητής Χαλκιδικής, ενεργώντας «εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄», υπογράφει και ανακοινώνει την περίφημη Προκήρυξη, την οποία ακούσατε νωρίτερα από τον Γιώργο (Εμμανουήλ).

  Είναι η Προκήρυξη αυτή η γενέθλιος της ελευθερίας του τόπου μας, η γενέθλιος της ελευθερίας ολόκληρης της Χαλκιδικής, αφού απευθύνεται «προς όλους τους κατοίκους Χαλκιδικής και Αγίου Όρους», και νομίζω ότι επιβάλλεται –έστω και αργά, αλλά με την ευκαιρία του εορτασμού της εκατονταετηρίδας- να αναρτηθεί και να παραμείνει σε όλες τις σχολικές αίθουσες και σε όλα τα δημόσια και δημοτικά καταστήματα του νομού. Ίσως και σε κάποιους ιδιωτικούς χώρους, ανάλογα με τη σημασία που δίδουμε ο καθένας μας στο γεγονός της απελευθέρωσης του τόπου μας. Και μπορεί η απελευθέρωση να ήταν πραγματικά αναίμακτη, αφού όταν έφτασε εδώ ο ελληνικός στρατός οι Τούρκοι είχαν ήδη φύγει, από τις 22 Οκτωβρίου, ύστερα από την επιτυχή δράση των λεγόμενων Προσκόπων και το τέχνασμα του Ειρηναίου, να διευκολύνει την ομαδική αναχώρηση των Τούρκων από τον Πολύγυρο και να μείνει έτσι ο Πολύγυρος ελεύθερος -, αλλά δεν παύει να είναι η επίσημη και συγκλονιστική, από άποψη εθνικής σημασίας, έλευση του ελεύθερου, αλλά μικρού ως τότε, Ελληνικού Βασιλείου στον τόπο μας. Σωστότερα, η ένταξη του τόπου μας στο ελεύθερο Ελληνικό Βασίλειο. Να τονιστεί πως άλλο πράγμα οι πρόσκοποι και άλλο ο επίσημος στρατός. Οι πρόσκοποι, ένοπλοι αντάρτες, με γενικό σχεδιασμό από το εθνικό κέντρο, έδρασαν σε όλο το μήκος του μετώπου και η δράση τους αποσκοπούσε στην υποβοήθηση του έργου του στρατού. Να τονιστεί ακόμη πως οι πρόσκοποι ήταν οι πρώην μακεδονομάχοι, οι οποίοι είχαν αναστείλει τον αγώνα τους μετά την ψευδεπίγραφη επανάσταση των Νεοτούρκων. Για τη δράση των προσκόπων στη Χαλκιδική, ακούσαμε νωρίτερα την Χαρούλα (Όρη) να μας διαβάζει πώς έδρασαν, σύμφωνα με την περιγραφή του Αλεξάκη. Ωστόσο, ίσως θα έπρεπε να τονίσουμε εδώ τη περίπτωση του παπά Δημήτρη Οικονόμου, στην αιματηρή μάχη του Αγίου Προδρόμου, όχι μόνο γιατί έκαψε ο ίδιος το νεότευκτο σπίτι του, όπου είχαν οχυρωθεί οι Τούρκοι, αλλά και για την όλη εθνική του δράση.

  Το γεγονός, της άφιξης δηλαδή εδώ του Τάγματος Κρητών, του Τάγματος Κολοκοτρώνη, όπως έμεινε στην ιστορία, ήταν μια μικρή σελίδα στο μεγάλο έπος των Βαλκανικών Πολέμων. Λιγότερο από μήνα πριν τις 2 Νοεμβρίου, ο ελληνικός στρατός, ξεκινώντας από τα ως τότε ασφυκτικά σύνορα της Μελούνας, έπαιρνε διαδοχικά την Ελασσόνα, το θεωρούμενο άπαρτο Σαραντάπορο, την Κατερίνη, τα Σέρβια, την Κοζάνη, τη Βέροια και στρεφόταν κατά του μεγάλου, του φωτοβόλου στόχου της Θεσσαλονίκης, την οποία ο τουρκικός στρατός στήθηκε στα Γιαννιτσά για να την υπερασπίσει. Όμως, και τα Γιαννιτσά, ύστερα από σκληρό διήμερον αγώνα, 19 και 20 Οκτωβρίου, έπεσαν και ανοίχτηκε πλέον ο δρόμος προς τη βασίλισσα του Θερμαϊκού, την οποία τελικά ο Ταξίν Πασάς αποδέχτηκε να μην υπερασπιστεί δια των όπλων, αλλά να την παραδώσει στον ελευθερωτή ελληνικό στρατό. Αργά το βράδυ της 26^ης Οκτωβρίου, ημέρας εορτής του πολιούχου της πόλης Αγ. Δημητρίου, υπογράφεται η παράδοση της πόλης, στις 27 μπαίνει το ελληνικό επιτελείο και μικρό τμήμα ελληνικού στρατού, και στις 28 ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος «εν παρελάσει», ενώ στις 29 ο ίδιος συνοδεύει τον Βασιλιά Γεώργιο που μπαίνει στην πόλη, προσυπογράφοντας έτσι την απελευθέρωσή της, και ο βουλγαρικός στρατός, που απέτυχε να φτάσει πρώτος στη Θεσσαλονίκη, παρέμεινε μακριά, -πλην μικρού τμήματος που ο Κωνσταντίνος επέτρεψε να μπει στην πόλη –ως συμμαχικός τότε, που αργότερα εκδιώχτηκε δια των όπλων.

  Στις άμεσες προτεραιότητες του ελληνικού στρατού, αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, ήταν η κατάληψη όσον το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους της ενδοχώρας, αφού και οι σύμμαχοί μας τότε Βούλγαροι ήταν φυσικό να προσπαθούν να κάνουν το ίδιο. Έτσι, όσον αφορά στη Χαλκιδική, εκδόθηκαν οι διαταγές, από τις 29 Οκτωβρίου ακόμη, του Γεν. Επιτελείου προς την 7^η Μεραρχία και στη συνέχεια, στις 30 Οκτωβρίου, του Μεράρχου της προς το Τάγμα Κρητών του Κολοκοτρώνη, με εντολή  να σπεύσει στη Χαλκιδική, να την καταλάβει εν ονόματι του Βασιλιά, να εγκατασταθεί στον Πολύγυρο και να στείλει από πριν έναν Ουλαμό στο Άγιον Όρος για να το καταλάβει, προλαβαίνοντας τους Βούλγαρους οι οποίοι, για ευνόητους λόγους, ειδικά μετά την απώλεια της κατάληψης της Θεσσαλονίκης, θα ήθελαν να καταλάβουν μια περιοχή με ιδιαίτερο συμβολισμό, όπως ήταν το Όρος. Έτσι, το Τάγμα Κρητών ξεκινά από τη Θεσσαλονίκη στις 31 του Οκτώβρη και το βράδυ διανυκτερεύει στα Βασιλικά, ενώ το βράδυ της 1^ης του Νοέμβρη διανυκτερεύει στη Γαλάτιστα, το πρωί της 2ας Νοεμβρίου ο Κολοκοτρώνης δίνει εντολή στον ανθυπολοχαγό Ιωάννη Αλεξάκη να πάρει έναν Ουλαμό και να σπεύσει προς το Όρος, ενώ ο ίδιος, με το υπόλοιπο Τάγμα οδεύει προς τον Πολύγυρο. Έτσι, αργά το απόγευμα της ίδιας μέρας, ο Ουλαμός του Αλεξάκη –παρόντος ωστόσο και του Λοχαγού, δ/τή του Λόχου, Λυμπέρη Καλοπόθου- φτάνει στην Αρναία, όπου του γίνεται συγκινητική υποδοχή –θα βρείτε λεπτομέρειες στο βιβλίο-,  ενώ την ίδια ώρα φτάνει στον Πολύγυρο ο Κολοκοτρώνης, όπου και εκδίδει την Προκήρυξη της απελευθέρωσης.

  Δεν έχουν διασωθεί περιγραφές από την άφιξη κα την υποδοχή του ελληνικού στρατού στον Πολύγυρο, ωστόσο μπορούμε με βεβαιότητα να υποθέσουμε ότι του έγινε θερμή υποδοχή, από το λαό και τις αρχές. Δοξολογία δεν πρέπει να έγινε τότε, αφού ο Μητροπολίτης Ειρηναίος συνάντησε το Τάγμα στον μεταξύ Γαλάτιστας –Βασιλικών δρόμο, πηγαίνοντας προς τη Θεσσαλονίκη, όπου κατευθύνεται και ο Ιερισσού και Αγίου Όρους Σωκράτης. Είναι φυσικό, η απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη να είναι το κέντρο του ενδιαφέροντος και των εξελίξεων.

  Τις διαταγές οι οποίες έφεραν το Τάγμα στο Πολύγυρο, ακούσατε επίσης από τον Γιώργο. Αποδεικνύουν οι διαταγές αυτές το άμεσο ενδιαφέρον του Γεν. Στρατηγείου για την επέκταση της κατάληψης της ενδοχώρας, μέσα στην οποία ξεχωριστή θέση κατέχει η Χαλκιδική.

  Όμως εδώ επιβάλλεται, νομίζω, να πούμε δυο λόγια για τα πρόσωπα που παίζουν ρόλο στα γεγονότα της 2ας Νοεμβρίου 1912 και μετέπειτα. Πρώτα επιβάλλεται να μιλήσουμε για τον Δ/τή του Τάγματος Γεώργιο Κολοκοτρώνη, τον εγγονό, όπως είπαμε του πολέμαρχου του 21 Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Ήταν, ο Γ. Κ., ένας σπουδαίος πατριώτης. Δεν ήταν άνθρωπος των σαλονιών και των επιδείξεων. Νεαρός ανθυπολοχαγός ακόμη πήρε μέρος, ως εθελοντής, στην τελευταία επανάσταση της Κρήτης, του 1896-98, όπου μάλιστα, κατά απίστευτη σύμπτωση, βρέθηκε στον Ζαρό, γενέτειρα του μεγάλου οπλαρχηγού Δημ. Τσικριτσή –αλλά και του ομιλούντος- και μίλησε στην 2^η(!) κηδεία του οπλαρχηγού (σχετικά μπορείτε να διαβάσετε στο Παράρτημα του βιβλίου). Επίσης, ο Γ. Κολοκοτρώνης, αργότερα, στις αρχές του 2004, μαζί με τον Παύλο Μελά, και δυο ακόμη αξ/κούς του ελληνικού στρατού, μπαίνουν στη Μακεδονία σε εκτέλεση ειδικής αποστολής, για την οποία περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε επίσης στο Παράρτημα του βιβλίου. Αυτός ο Γ. Κολοκοτρώνης, όταν αρχίζουν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και αρχίζει να συγκροτείται στην Αθήνα το Σύνταγμα Κρητών, ζητά να αναλάβει ένα Τάγμα του, ως γνώστης της νοοτροπίας και της ψυχοσύνθεσης των Κρητικών, μάλιστα κάπου αναφέρεται ότι είχε «κρητικοποιηθεί», σε μια φάση δε της μάχης του Λαχανά, οδηγώντας με έφοδο το Τάγμα, τραγουδά τον εθνικό ύμνο της Κρήτης –της περιόδου της Αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας- «από φλόγες η Κρήτη ζωσμένη, τα βαριά της τα σίδερα σπα…». Αυτός βέβαια ο σπουδαίος και ηρωικός Ταγματάρχης Γ. Κολοκοτρώνης σκοτώνεται στις 12 Ιουλίου 1913 στις προ της Τζουμαγιάς σκληρές αλλά και νικηφόρες μάχες, όπου το Τάγμα Κρητών ανδραγαθεί και χαρακτηρίζεται τελικά ως ένα από τα ηρωικότερα τάγματα του ελληνικού στρατού. Νωρίτερα έχουν σκοτωθεί, στο Λαχανά, οι λοχαγοί του Τάγματος Καλοπ. Λυμπέρης, Ι. Ζητουνιάτης, ο Γ. Παπαδόπουλος στη μάχη του Κλειδίου, ενώ ο λοχαγός Γ. Αλεξάνδρου τραυματίστηκε σοβαρά στον Λαχανά. Χαρακτηριστικό ότι όλοι αυτοί είχαν υπηρετήσει στην ονομαστή Κρητική Πολιτοφυλακή, η οποία ήταν ουσιαστικά τακτικός στρατός της Κρητικής Πολιτείας. Τα σημειώνω αυτά, γιατί κάπου λέχτηκε πως το Τάγμα Κολοκοτρώνη έκανε μόνο περιοδείες στη Χαλκιδική και χορούς στα χοροστάσια.

  Ένα άλλο πρόσωπο, μικρότερου στρατιωτικού βαθμού τότε, αλλά σημαντικής προσφοράς, ήταν ο Ιωάννης Σωτ. Αλεξάκης. Ήταν μόλις δυο μηνών ανθυπολοχαγός, όμως η όλη συμπεριφορά και δράση του, τότε και αργότερα, ήταν πολύ αξιόλογη. Τραυματίστηκε ελαφρά στον Λαχανά και βαρύτατα στην Τζουμαγιά, σ’ αυτό το σφαγείο, όπου ο Αλεξάκης, δ/τής Λόχου πλέον –μετά την απώλεια του Λυμπέρη- καταλαμβάνει πρώτος την περίφημη και αιματοβαμμένη κορυφή 1378, την Αρισβάνιτσα όπως λεγόταν. Ένα απόσπασμα από την περιγραφή του τραυματισμού του μας διάβασε νωρίτερα η Χαρούλα, ενώ ο τραυματισμός του Αλεξάκη αποδείχθηκε τελικά ίσως σωτήριος γι’ αυτόν, αφού διαφορετικά, μάλλον θα έμενε κι αυτός στις δασώδεις πλαγιές της φοβερής αυτής βουνοκορφής. Αυτός ο Αλεξάκης, αφού επιβίωσε των πολέμων του 12-13, παίρνει μέρος σε όλους τους μετέπειτα πολέμους, τραυματίζεται στον Σκρα και στον Σαγγάριο, ανδραγαθεί πολλές φορές, γίνεται Αντιστράτηγος το 1936 και στη Μάχη της Κρήτης είναι Στρατιωτικός δ/τής Κρήτης. Γράφω σχετικά στον πρόλογο. Περισσότερα για το βιογραφικό του, επίσης στο Παράρτημα του βιβλίου. Όμως, μια προσφορά του Αλεξάκη, ανεκτίμητη όπως αποδεικνύεται τελικά, είναι η καταγραφή σημειώσεων σε όλη τη διάρκεια του πολέμου και η συγγραφή αργότερα ενός πολύτιμου συγγράμματος, υπό τον τίτλο «ΠΟΛΕΜΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ –ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 1912 -1913, και ΤΟ 1^Ο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΚΡΗΤΩΝ (ΤΑΓΜΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ), 1.452 πυκνογραμμένων σελίδων. Αυτό είναι ένα από τα 29 βιβλία που εξέδωσε ο Αλεξάκης (και τα 12 ακόμη που έμειναν ανέκδοτα), πράγμα που τον αναδεικνύει επίσης ως σπουδαίο πνευματικόν άνθρωπο. Αυτό το δίτομο έργο, το οποίο, ειδικά για τον τόπο μας, αποτελεί το μοναδικό ολοκληρωμένο γραπτό ντοκουμέντο, για τα γεγονότα και τα πρόσωπα της εποχής, είναι ασφαλώς σπουδαία προσφορά και ήταν για μένα, όχι μόνο το έναυσμα, αλλά ουσιαστικά, όπως θα δείτε, στο δικό μου βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα ενώπιόν σας, παραθέτω πλήθος επιλογές από το έργο αυτό, με πλήρη σεβασμό στη γλώσσα αλλά και στις επισημάνσεις του συγγραφέα,  όσες νομίζω πως έχουν ενδιαφέρον για την ιστορία του τόπου μας και για τους σύγχρονους αναγνώστες. Και αυτό το έργο, ο ίδιο ο Αλεξάκης, γέρων 86 πλέον χρόνων, περιόδευε τις περιοχές στις οποίες αναφέρεται και ταπεινά προσέφερε, δωρεάν φυσικά, το βιβλίο του (επίδειξη του βιβλίου και αναφορά στο ιστορικό της παράδοσής του στο σχολείο του Πολυγύρου). Παρακαλώ διαβάστε σχετικά στον πρόλογο και κατανοείστε την δήλωσή μου για πλήρη σεβασμό και εκτίμηση στο νεαρό ανθυπολοχαγό του 1912 που αισθάνεται, και δικαίως, ελευθερωτής του τόπου, και θεωρεί ότι και η φύση, άνθη, πουλιά και ζώα, μετέχουν στη χαρά της απελευθέρωσης του τόπου μας. Καμιά περιγραφή του δεν είναι υπερβολική, αν ιδωθεί κάτω από τις συνθήκες που γράφηκαν οι περιγραφές που κάνει.

  Είναι απαραίτητο επίσης να επισημάνω τις πολλές αναφορές του Αλεξάκη τόσο στα ομηρικά έπη, ιδιαίτερα στην Ιλιάδα, όπως και στα δημώδη κρητικά ποιήματα, μάλιστα δε στα δεκαπεντασύλλαβα δίστιχα της Κρήτης, τις γνωστές μαντινάδες, οι οποίες είναι ένας τρόπος έκφρασης των Κρητικών διαχρονικά, μάλιστα δε ο ίδιος παραθέτει πολλά δικά του αυτοσχέδια δίστιχα και άλλα ποιήματα. Συχνή είναι επίσης η αναφορά του στο μεγάλο επικολυρικό στιχούργημα (πάνω από 10 χιλιάδες δεκαπεντασύλλαβους στίχους) της Κρήτης, τον Ερωτόκριτο, μέσα από τον οποίο εξέφραζαν και εκφράζουν και σήμερα τα αισθήματα παλικαριάς και ηρωισμού, όπως και τα αισθήματα πίστης και αγάπης, οι Κρητικοί. Είναι το πλέον διαδομένο ογκώδες ποίημα, ολόκληρο βιβλίο, που τραγουδιέται πάντοτε στην Κρήτη, και για το οποίο παραθέτουμε κάποια στοιχεία στο Παράρτημα και λίγους στίχους του, όπως και την ωραία μελωδία του, που θα ακούσουμε σε λίγο από τον Παντελή (Τεραζάκη), τον οποίο προκαταβολικά ευχαριστώ.

  Ίσως κάποιος θα αναρωτηθεί, γιατί γίνεται ειδική αναφορά στο Τάγμα Κρητών, και μπορεί να υποθέσει ότι αυτό γίνεται εκ μέρους μου λόγω της κρητικής καταγωγής μου. Όμως, αν και το Τάγμα αυτό ήταν δημιούργημα της μεγαλειώδους επιστράτευσης του Σεπτέμβρη του 1912, η οποία για την Κρήτη ήταν αληθινός συναγερμός –αφού σήμαινε την επιτέλους ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα∙ αν και, κατά τύχην φυσικά, ήταν το Τάγμα που έφερε την απελευθέρωση στη Χαλκιδική∙ αν και ήταν το Τάγμα του Αλεξάκη, ο οποίος μας άφησε και την πολύτιμη αφήγησή του για τη δράση του∙ αν και αποδείχτηκε, στον δεύτερο Βαλκανικό πόλεμο, όπου βρέθηκε στα πιο καυτά σημεία του μετώπου, ως ένα από τα πιο ηρωικά τάγματα του ελληνικού στρατού, μάλλον για όλα τα παραπάνω, αλλά πιο πολύ γιατί είναι μια μονάδα του στρατού μας, που μετέχει στους Βαλκανικούς Πολέμους, που αγωνίζεται με ηρωισμό, που χάνει όχι μόνο τον διοικητή του Γεώργιο Κολοκοτρώνη και όλους σχεδόν τους αξιωματικούς του, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος των ανδρών του, (αφού από τους χίλιους  άνδρες του τού έμειναν πενήντα μόνο ετοιμοπόλεμοι, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία που παραθέτει  ο Αλεξάκης στο βιβλίο του και εγώ στο δικό μου –σελ. 202), αν κάνουμε αναγωγή του Τάγματος στο σύνολο του στρατεύματος, είναι ένας τρόπος να γνωρίσουμε από κοντά τον υπέροχο στρατό μας, που διπλασίασε την Ελλάδα το 12-13.

 

  Αυτή η όλη εξιστόρηση των Βαλκανικών Πολέμων, της απελευθέρωσης της Χαλκιδικής, αλλά κυρίως της μεγάλης Θεσσαλονίκης μας και βέβαια η απελευθέρωση της Μακεδονίας μας ολόκληρης από την σχεδόν 500 χρόνων δουλεία στους Τούρκους, και η τελική εκδίωξη των νέων επίδοξων κατακτητών, των Βουλγάρων, (οι οποίοι, αν και έχασαν τη Θεσσαλονίκη, αγωνίζονταν τουλάχιστον για την Καβάλα, τις Σέρρες, τη Δράμα  και εξής, με στόχο να θέσουν τα όρια όχι ανατολικότερα του Στρυμώνα), αυτοί οι αγώνες, όπως καταγράφονται, με επιλογή αποσπασμάτων στο βιβλίο της βραδιάς, είναι εξαιρετικές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας μας. Μερικά πράγματα ίσως φαίνονται απλά και αυτονόητα σήμερα, εκατό χρόνια μετά, όμως δεν ήταν καθόλου εύκολα τότε και μάλλον ήταν ένα θαύμα ο αγώνας της Ελλάδας και το τελικό αποτέλεσμα αυτού του αγώνα . Η Ελλάδα της Μελούνας έφτασε ως το Νέστο και αργότερα ως τον Έβρο. Και μπορεί να χάθηκε η Β. Ήπειρος –στο βιβλίο θα βρείτε ειδικές αναφορές, όπως και την παρουσία εκεί των άλλων ταγμάτων του Συντάγματος Κρητών- όπως μπορεί η παρουσία του ελληνικού στρατού αργότερα  στη Μικρασία, να κατέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή, ωστόσο εύκολα μπορεί κανείς να διακρίνει τις επιτυχίες ως αποτέλεσμα της ομόνοιας των Ελλήνων και το αντίθετο. Και ίσως αυτό θα πρέπει να είναι το κορυφαίο συμπέρασμα της συνάντησής μας εδώ: Μονοιασμένοι πάμε μπροστά, διχασμένοι πάμε πίσω. Και κυρίαρχο αίσθημα, πολύ συχνά παρεξηγημένο στις μέρες μας, πρέπει να είναι το πάντα σημαντικό και πάντα επίκαιρο αίσθημα του πατριωτισμού. Όχι βέβαια του εμπαθούς εθνικισμού, αλλά του γνήσιου πατριωτισμού, ο οποίος αποτελεί τη μέγιστη ίσως αρετή, που πρέπει να μας διακρίνει πάντοτε, όχι μόνο σε καιρούς πολέμου, αλλά και σε καιρούς ειρήνης. «Μητρός και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων, τιμιώτερον σεμνότερον και αγιώτερον, εστίν η Πατρίς», μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας.

  Τελικά, μ’ όλα αυτά, μάλλον δεν απέφυγα να ξαναγίνω δάσκαλος, ιδιότητα άλλωστε που ποτέ δεν την χάνει κανείς, όταν μάλιστα έχει περάσει πάνω από 30 χρόνια στη σχολική τάξη. Και βέβαια, όλη η προσπάθεια της γραφής και παρουσίασης του βιβλίου ενώπιόν σας, ως συμβολή στον εορτασμό του τόπου μας, ιδιαίτερα της πρωτεύουσας του νομού μας, η οποία σεμνύνεται για την ιστορία και τους αγώνες της, όλη αυτή η προσπάθεια είναι για μένα μια ικανοποίηση και χαίρομαι με την ελπίδα ότι και πολλοί από σας συμμερίζεσθε τα αισθήματά μου αυτά. Σε κάθε περίπτωση, αφού πρώτα ευχαριστήσω όλους όσοι βοήθησαν, με οποιονδήποτε τρόπο στην γραφή, έκδοση και παρουσίαση απόψε του βιβλίου, ξεχωριστά βέβαια τον κ. Νίκο Βασιλάκη –με τον οποίο φυσικά έχουμε συνεργαστεί και σε άλλους χώρους-, για την πρωτότυπη και πολή καλή παρουσίαση, τον ακούραστο Γιώργο Διαμαντουλάκη, που πάντα υπερβαίνει τις υπαλληλικές του υποχρεώσεις, τη χορωδία μας –που θα ακούσουμε στη συνέχεια, υπό τη δ/νση της κ. Σαραφιανού-, τους μουσικούς μας, την  Έφη, τον Αντώνη, τον Γιάννη, και τον Παντελή, αλλά και τους αφηγητές, το Γιώργο και τη Χαρούλα, τελικά ευχαριστώ θερμά όλους για την παρουσία σας εδώ απόψε. Με την παρουσία σας τιμάτε το ιστορικό γεγονός της απελευθέρωσης του τόπου μας και όσους συνετέλεσαν ώστε να ξεκινήσουν από τότε 100 χρόνια ελεύθερου βίου του τόπου μας, που συμπληρώνονται απόψε. Και πάλι σας ευχαριστώ πολύ.

  Και τώρα, να ακούσουμε από τον Παντελή λίγους στίχους και την πασίγνωστη μελωδία από τον Ερωτόκριτο, στίχοι που είχαν ακουστεί και πριν 100 χρόνια από τους άνδρες του Τάγματος Κρητών, μαζί βέβαια και με άλλους ρυθμούς κρητικής μουσικής, που ακουγόταν τότε, όπως αναφέρει πολλές φορές ο Αλεξάκης, όχι μόνο στα χοροτάσια, αλλά ακόμη και στις «ωρίες στάσεις» του μετακινούμενου τάγματος. Τέσσερις λύρες είχαν ισάριθμοι λυράρηδες στο Τάγμα. Εδώ έχουμε μόνον τη λύρα του Παντελή, τον οποίο και πάλιν ευχαριστώ. Παντελή…»    

              

3-11-12 (Εβδομαδιαία)

                      Μέτρα: Το πακέτο έκλεισε, απομένει η ψήφιση

  Τελικά, ύστερα από μακρά και δύσκολη διαπραγμάτευση, με αρκετές βελτιώσεις από τις αρχικές θέσεις των δανειστών μας, η διαπραγμάτευση έληξε και ο Στουρνάρας, με το τελικό πακέτο στη βαλίτσα του, πηγαίνει στις Βρυξέλλες, για να αποσπάσει το τελικό οκ για τη μεγάλη δόση, χωρίς την οποία η Ελλάδα χρεοκοπεί, ίσως και αποθνήσκει.

  Βέβαια, απομένει τα μέτρα αυτά να ψηφιστούν από τη Βουλή, πράγμα δύσκολο για τον κάθε βουλευτή –όπως ήταν δύσκολο και για τις ηγεσίες των κομμάτων να τα αποδεχτούν. Αυτή η διαδικασία της ψήφισης, θα έχει βέβαια τα θύματά της, ελπίζουμε ωστόσο να μην τεθεί σε δοκιμασία η τρικομματική κυβέρνηση, απαραίτητη σήμερα όσο ποτέ για την επιβίωση της χώρας. Γιατί, μια κατάρρευση της κυβέρνησης συνεργασίας, θα οδηγούσε σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις, στις οποίες τα εντός και εκτός Βουλής άκρα, διογκωμένα από τον αυξανόμενο λαϊκισμό τους, μπορούν εύκολα να οδηγήσουν τη χώρα ακόμη και σε εμφύλια κατάσταση, οπωσδήποτε σε καταστροφή.

  Αυτό οφείλουν να δουν τα κυβερνητικά κόμματα, όσο και αν είναι δύσκολο, ιδιαίτερα για την ΔΗΜΑΡ, που έχει μπροστά της την κόκκινη γραμμή των εργασιακών, την οποία χάραξε η ίδια. Είναι όντως σε δύσκολη θέση η ΔΗΜΑΡ, της οποίας ωστόσο η συμβολή στη στήριξη της κυβέρνησης είναι ιδιαίτερα σημαντική χωρίς να υποτιμούνται οι δυσκολίες και των άλλων κομμάτων. 

                     Τσίπρας: Έχετε όλοι δίκιο. Ακόμη και οι δικαστικοί

  Στον απίστευτο λαϊκισμό, στον οποίο έχει επιδοθεί ο κ. Τσίπρας, μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τη συνάντησή του με τους εκπροσώπους των δικαστικών. Ναι, και αυτοί έχουν δίκιο. Μπορεί βέβαια να τους έκοψαν αρκετά, αλλά έπαιρναν τόσα πολλά –και μάλιστα καθόριζαν τις αμοιβές τους με …δικές τους αποφάσεις!-, ώστε και μετά τις περικοπές να αμείβονται πολύ ικανοποιητικά, τουλάχιστον συγκριτικά με τους δ. υπαλλήλους. Βέβαια, οι ίδιοι οδύρονται γιατί θα «υπαλληλοποιηθούν», ως εάν η ιδιότητα του δ. υπαλλήλου είναι κατάντια. Ακούς, λοιπόν, τους εκπροσώπους τους, εσύ ο άνεργος, ο χαμηλόμισθος και ο χαμηλοσυνταξιούχος, να ισχυρίζονται ότι θα καταλήξουν να αγοράζουν τα …ληγμένα στα σούπερ μάρκετ, και εξεγείρεσαι πραγματικά. Λες και δεν είμαστε όλοι μέλη της ίδιας κοινωνίας και κάτοικοι της ίδιας πατρίδας, μέσα στην οποία η διάκριση σε πατρίκιους και πληβείους είναι απαράδεκτη. Και, όταν βλέπεις πολιτικούς, όπως τον Τσίπρα, αντί να κρατά αποστάσεις από τα αιτήματα κάποιων, να τα υιοθετεί όλα, ακόμη και όταν τα μέτρα, οδυνηρά για κάποιους προνομιούχους, αλλά να αποκαθιστούν κάποιες κραυγαλέες αδικίες, όλοι λοιπόν να έχουν δίκιο, φτάνει να τάσσονται στο λεγόμενο αντιμνημονιακό μπλοκ! Και καλά αυτός. Όμως, όσοι τον (υπο)στηρίζουν, αποδέχονται αυτή την πολιτική τού όλοι έχουν δίκιο, φτάνει να είναι αντικυβερνητικοί, φτάνει να μας στηρίζουν, για να πάρουμε την εξουσία και μετά «γαία πυρί μειχθήτω». Δείγματα των καιρών όλα αυτά, αλλά και απόδειξη της έλλειψης υπευθυνότητας απ’ αυτούς που πριν απ’ όλα πρέπει να δείχνουν υπευθυνότητα και να λένε και κάποιο όχι, όταν αυτό είναι προς το συμφέρον της πατρίδας –για την οποία όλοι, και ιδιαίτερα οι «ταγοί», οφείλουμε να εργαζόμαστε.   

           Παρέλαση σχολείων Ν. Μουδανιών: Μια ευπρόσωπη παρουσία

  Βρέθηκα προχτές στον εορτασμό της 28^ης Οκτωβρίου στα Ν. Μουδανιά. Έχοντας μια μακρά πείρα –λόγω επαγγέλματος- από τέτοιους εορτασμούς, αλλά και με τη διαπίστωση ότι τα τελευταία χρόνια, πολλά παιδιά, ιδιαίτερα τα μεγάλα, βλέπουν το θέμα με διάθεση «χαβαλέ», πιο πολύ όμως ζώντας τα τελευταία 2-3 χρόνια, πολλές ασυνήθιστες, μάλλον άπρεπες συμπεριφορές, είτε των παιδιών που παρελαύνουν, είτε του κόσμου έξω απ’ αυτές, φοβόμουν μήπως γίνει και στα Μουδανιά κάτι ανάλογο. Μούντζες, γροθιές, γύρισμα της κεφαλής ανάποδα ή και προβολή …των οπισθίων προς τους επισήμους όπως γίνεται σε πολλά μέρη της Ελλάδας, υπό την ανοχή ή μάλλον την καθοδήγηση των υπεύθυνων εκπαιδευτικών, ήταν φόβοι που, τουλάχιστον εμένα, με είχαν και με έχουν πολύ προβληματίσει. Πιο πολύ βέβαια η ανάμνηση της περσινής παρέλασης στη Θεσσαλονίκη, ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας, που τελικά ματαιώθηκε, μου ήταν μια ανάμνηση που ευχόμουν να μην ξανασυμβεί.

  Όμως, στα Ν. Μουδανιά τουλάχιστον, δεν συνέβη τίποτα απ’ αυτά. Και όχι μόνο αυτό. Όλα τα σχολεία είχαν μια ωραία εμφάνιση. Τόσο στις στολές, όσο και στο παράστημα και στον βηματισμό, η παρουσία των σχολείων ήταν ανάλογη με τη σημασία και την αξία της ημέρας. Και η εμφάνιση αυτή των σχολείων, ικανοποίησε τόσο τους γονείς (και τους …παππούδες βέβαια), όσο και έναν άσχετο και ξένο παρατηρητή. Και τελικό συμπέρασμα: Άφετε τα παιδία να παρελαύνουν τέτοιες μέρες. Άφετε και τους μεγάλους να χαίρονται που τα βλέπουν. Όλα τα άλλα είναι για άλλους τόπους και για άλλες ώρες.

27-10-12 (Εβδομαδαία)

                     Επίκαιροι εθνικοί εορτασμοί

  Εορτασμός αύριο της επετείου της 28^ης Οκτωβρίου 1940. Με τα μεγάλα μηνύματα της αντίστασης και του αγώνα κατά των φασιστών εισβολέων –που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της δραστηριότητας σύγχρονων θαυμαστών τους- ο εορτασμός έχει μεταβληθεί σε ελπίδα για αποτροπή του φόβου επεισοδίων, όπως τα περσινά που ματαίωσαν την παρέλαση της Θεσσαλονίκης – η οποία Θεσσαλονίκη εορτάζει φέτος τα εκατοντάχρονα από την απελευθέρωσή της. Αυτά τα εκατοντάχρονα εορτάζει και η Χαλκιδική στις 2 Νοεμβρίου, για τα οποία αναφερόμαστε σε άλλη σελίδα.

                             «Μερκελιστές» και «4^ο Ράιχ»

  Στα πλήρως διχαστικά πολιτικά μηνύματα που κυριαρχούν στο πολιτικό σκηνικό, τα οποία, ανάλογα με τις εξελίξεις, μπορεί να μετατραπούν σε εμφυλιοπολεμικά, μπορεί κανείς να αναφέρει τον όρο «Μερκελιστές», που συνηθίζει τελευταία ο κ. Τσίπρας (εννοώντας βέβαια τους τρεις εταίρους που στηρίζουν την κυβέρνηση), αλλά και τον χαρακτηρισμό «4^ο Ράιχ», που εκτοξεύει οργισμένος ο, λόγω εποχής, αρχηγός κόμματος κ. Π. Καμμένος, εννοώντας τη σημερινή Γερμανία (ξεχνώντας ότι η Γερμανία δεν έχει στη Βουλή της φασιστικά κόμματα, ενώ η Ελλάδα έχει τη Χρυσή Αυγή, με την οποία άλλωστε ο ίδιος έχει σχεδόν τα ίδια συνθήματα). Όταν λοιπόν στη σημερινή Ελλάδα η πρόσφατα εκλεγμένη κυβέρνηση χαρακτηρίζεται ξενόδουλη, πουλημένη, δοσίλογη, υποταγμένη στην Μέρκελ κλπ, και ότι δεν μπορεί να πάρει μέτρα που θεωρεί αναγκαία για να σωθεί η χώρα, ο πολιτικός διχασμός μεγαλώνει και χθεσινοί φίλοι αλληλοϋποβλέπονται ή και δεν μιλάνε μεταξύ τους, ποιος μπορεί να αποκλείσει πως εύκολα μπορούν να φτάσουν σε συνθήκες εμφυλίου; Και όταν, αρχηγός νόμιμου και κοινοβουλευτικού κόμματος χαιρετά ναζιστικά, με τη δικαιολογία πως «αυτά τα χέρια μπορεί καμιά φορά να χαιρετούν έτσι, αλλά είναι καθαρά, δεν έχουν κλέψει», δεν περνά στον λαό η άποψη πως φτάνει να μην είσαι κλέφτης –έστω κατά δήλωσή σου- μπορείς όμως να περηφανεύεσαι πως είσαι φασίστας!, τότε ασφαλώς διολισθαίνουμε σε απαράδεκτες ατραπούς, αντίθετες προς τα δημοκρατικά κεκτημένα της πατρίδας μας, και υβριστικές προς τις χιλιάδες θύματα του πολέμου του 40-41 και της Κατοχής.

                           Ένας φωτισμένος Ιεράρχης

  Μέσα στην πολιτική θολούρα και την εκμετάλλευση συμβόλων (σημαία, θρησκεία κλπ) από άτομα και κόμματα, υπό την εύγλωττη σιωπή της Εκκλησίας, είναι παρήγορη η θαρραλέα φωνή του Σιάτιστας Παύλου, που διακηρύσσει πως η Χρυσή Αυγή, κυνηγώντας τους αδύνατους, είναι αντιχριστιανική. Μπράβο στην –έστω και μοναχική- αυτή φωνή.  

                                Αν είναι δυνατόν…

  Αλγεινή εντύπωση προκάλεσαν οι δηλώσεις του Π. Καμμένου, μετά τη συνάντησή του με τους εκπροσώπους των δικαστικών, ότι οι μειώσεις τών –απαράδεκτα υψηλών- αποδοχών των δικαστικών, είναι «συνταγματική εκτροπή»! Αν είναι δυνατόν. Αυτά που είπε, αποτελούν «πολιτική εντροπή».

                              Τα «θαύματα» της Αρναίας

  Βρέθηκα προχτές στην Αρναία για ένα μνημόσυνο, στον κυριολεκτικά «εκ της τέφρας του» επανενεγερθέντα ναό του Αγ. Στεφάνου. Όλοι όσοι συγκλονιστήκαμε τότε, όταν ξαφνικά, από μη διαγνωσθείσα αιτία, παραδόθηκε στις φλόγες ο μέγιστος στις διαστάσεις του περικαλλής ναός, νιώθουμε τώρα, που αποκαταστάθηκε πλήρως από την καταστροφική φωτιά, την ικανοποίηση που νιώθει κανείς όταν διαπιστώνει πως εκτός από τα θεία, υπάρχουν και τα ανθρώπινα θαύματα. Γιατί θαύμα είναι η «αναγέννησης εκ της τέφρας του», σε ελάχιστο μάλιστα χρόνο, αυτού του εκκλησιαστικού οικοδομήματος. Δεν ξέρεις τι να πρωτοθαυμάσεις: Τη στιβαρή ξύλινη στήριξη της στέγης, το νέο υπέροχο, ξυλόγλυπτο, τεραστίων διαστάσεων τέμπλο, με τις τέσσερις σειρές εικόνων –μοναδικό στο είδος του ως προς αυτό∙ τα ξυλόγλυπτα στασίδια και καθίσματα∙ ή το μοναδικό δάπεδο, γυάλινο σε μεγάλο μέρος του, για να επιτρέπει να φαίνονται τα τυχαίως αποκαλυφθέντα μέρη δυο παλαιότερων ναών, πάνω στα οποία ήταν χτισμένος ο ναός που κάηκε. Αυτή την, λόγω της πυρκαϊάς, ανακάλυψη και αξιοποίηση αυτών των ανακαλυφθέντων υπολειμμάτων παλαιότερων ναών και την αξιοποίησή τους (με φωτισμό κλπ), θεωρούν ως θαύμα στην Αρναία, όπως βέβαια ως θαύμα θεωρούν την ταχύτητα, και την ποιότητα της αποκατάστασης του ναού. Θαύμα είναι και ο συναγερμός και η διάθεση προσφοράς του κόσμου της Αρναίας –και όχι μόνο- αν και αυτή η συμπεριφορά των Αρναιωτών δεν είναι η έκπληξη∙  είναι ο κανόνας.

  Αξίζει μια επίσκεψη στον νέο Άγιο Στέφανο της Αρναίας, αν μάλιστα συνδυαστεί με την παρουσία στο ναό –πράγμα καθόλου δύσκολο- του ακούραστου Παντελή Ζωγράφου, ο οποίος με έκδηλη χαρά ξεναγεί τους επισκέπτες. Ο κ. Παντελής, δεκαετίες τώρα πανταχού παρών, σε θέματα πολιτιστικά, εκκλησιαστικά, τοπ. αυτοδιοίκησης και όποιας άλλης μορφής θέματα κοινωνικού ενδιαφέροντος, αποτελεί μιαν από τις πλέον σταθερές αξίες της Αρναίας. Παντελή, μπράβο σου, και σ’ ευχαριστώ. Και βέβαια, μπράβο στην ιστορική Αρναία και στους Αρναιώτες.

  2 Νοεμβρίου 1912:

  επίσημη απελευθέρωση της Χαλκιδικής

                                                                                                Γράφει ο Γιώργος Ζωγραφάκης 

  

  Η επίσημη απελευθέρωση της Χαλκιδικής και η ένταξή της στο τότε Ελληνικό Βασίλειο, ήταν ένα μικρό επεισόδιο από το μεγαλούργημα των Βαλκανικών Πολέμων. Πραγματοποιήθηκε στον Πολύγυρο, στις 2 Νοεμβρίου 1912, όταν ο Ταγματάρχης Γεώργιος Κολοκοτρώνης, Δ/τής του 1^ου Ανεξάρτητου Τάγματος Κρητών, υπέγραψε και εξέδωσε την παρακάτω Προκήρυξη:

                                         Π ρ ο κ ή ρ υ ξ η

  Προς άπαντας τους κατοίκους των χωρίων και κωμοπόλεων Χαλκιδικής και

                                     Αγίου Όρους

  Εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄, καθιστώ υμίν γνωστόν ότι άπαντα τα καταληφθέντα μέρη υπό του Ελληνικού Στρατού, αδιακρίτως εθνότητος και θρησκεύματος, υπάγονται εφεξής υπό τους Ελληνικούς Νόμους, κατά τους οποίους θέλουσιν απολαμβάνει ισονομίας και προστασίας τιμής, ζωής και περιουσίας.

  Οι Μουχτάρηδες θέλουσιν εκτελεί τα καθήκοντα των Δημάρχων μέχρι ενεργείας των εκλογών, αφού προηγουμένως ομόσωσι τον νενομισμένον όρκον εις τον συνταγματικόν Βασιλέα των Ελλήνων.

                                                     

                                                                Εν Πολυγύρω τη 2^α Νοεμβρίου 1912

                                                              Ο Στρατιωτικός Διοικητής Χαλκιδικής

                                                              Γεώργιος Κολοκοτρώνης, Ταγματάρχης

  Ήταν μια ουσιαστικής σημασίας επίσημη πράξη του επίσημου εκπροσώπου του ελληνικού στρατού, η οποία νομιμοποιούσε την κατάληψη εχθρικού μέχρι τότε  εδάφους, το οποίο ωστόσο ήταν μέρος των  αλύτρωτων εδαφών, που η Ελλάδα θεωρούσε ότι είναι ελληνικά και για τα οποία είχαν γίνει, επίσημα και ανεπίσημα, σκληροί αγώνες: Εκτός από τις επαναστάσεις του 1821, του1854 και του 1878, εκτός από τον ατυχή πόλεμο του 1897, είχε προηγηθεί ο σκληρός όσο και ηρωικός Μακεδονικός Αγώνας, όχι τόσο για να εκδιωχθεί ο από αιώνων δυνάστης, η Τουρκία, όσο για να αντιμετωπισθεί ο περισσότερο επικίνδυνος εχθρός, η Βουλγαρία, που με προπαγάνδα αλλά και με όπλα και τρομοκρατία, προσπαθούσε, αρχομένου του 20ού αιώνα, να εμφανίσει τη Μακεδονία και Θράκη ως περιοχές κατοικούμενες από πληθυσμούς βουλγαρικούς, για να τις υφαρπάσει εν καιρώ.

  Όλα  τα γεγονότα, των τελευταίων επαναστάσεων και του Μακεδονικού Αγώνα, γίνονται παράλληλα και αλληλοεπηρεάζονται από τις εξελίξεις του Κρητικού Ζητήματος, των αλλεπάλληλων δηλαδή επαναστάσεων της Κρήτης, που προσπαθούσε, χωρίς καμιά διάθεση υποχώρησης, να διώξει από την ελληνική μεγαλόνησο τον Τούρκο κατακτητή. Όταν όμως, μετά το 1897, αποχώρησε οριστικά ο τουρκικός στρατός από την Κρήτη και προέκυψε η Αυτόνομη Κρητική Πολιτεία, η επίσημη Ελλάδα απέκτησε μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, ενώ οι περισσότεροι ένοπλοι επαναστάτες της Κρήτης έσπευσαν στη Μακεδονία, όταν οι εθνικές ανάγκες για ενίσχυση του Μακεδονικού Αγώνα το επέβαλλαν.

  Αυτά όλα είχαν προηγηθεί, όταν στην ελεύθερη Ελλάδα έγινε μια σημαντική πολιτική αλλαγή: Τον Αύγουστο του 1909, ένα κίνημα κατώτερων αξιωματικών του ελληνικού στρατού, επέβαλε κυβερνητική αλλαγή, ανασύνταξη των ενόπλων δυνάμεων, και, το πιο αποφασιστικό, μετακάλεσε από την Κρήτη τον μεγάλο πολιτικό και επαναστάτη Ελευθέριο Βενιζέλο και τον κατέστησε –με εκλογές- κυβερνήτη της Ελλάδας. Και είναι ευτύχημα ότι, στους  Βαλκανικούς Πολέμους που με βεβαιότητα αναμένονταν στη Βαλκανική, στο τιμόνι της Ελλάδας βρέθηκε ο κατάλληλος κυβερνήτης, που απαιτούσαν οι περιστάσεις. Όπως είναι και ευτύχημα ότι, στο τιμόνι του ελληνικού στρατού ο Βενιζέλος τοποθέτησε τον τότε Διάδοχο και από τον Μάρτιο του 1913 Βασιλιά Κωνσταντίνο, ο οποίος αποδείχθηκε άξιος ηγέτης του στρατεύματος. Σημαντικός ήταν επίσης ο ρόλος του Αρχηγού του Στόλου Π. Κουντουριώτη, ο οποίος ορκίστηκε επί του θρυλικού «Αβέρωφ», λίγο πριν αναχωρήσει ο στόλος, τον οποίο οδήγησε σε αλλεπάλληλες νίκες και τον κατέστησε κυρίαρχο του Αιγαίου, συντελώντας έτσι αποφασιστικά στην οριστική ήττα της Τουρκίας.

  Έτσι, αφού με ενέργειες των υπευθύνων του Στρατιωτικού Συνδέσμου και στη συνέχεια του Βενιζέλου, αναδιοργανώθηκαν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, και παρ’ όλον ότι η Ελλάδα επιθυμούσε την έκρηξη του πολέμου για την άνοιξη του 1913 –για να ολοκληρώσει την ανασύνταξη ιδιαίτερα του Ναυτικού- η Ελλάδα ήταν έτοιμη, το φθινόπωρο του 1912, για να μετάσχει, μαζί με τις άλλες βαλκανικές δυνάμεις, Σερβία, Βουλγαρία και Μαυροβούνιο, στον κατά της Τουρκίας απελευθερωτικό πόλεμο. Το κρίσιμο θέμα ήταν η συμμαχία με τη Βουλγαρία, η οποία επιβουλευόταν τη Μακεδονία και Θράκη –είχε μάλιστα υπογράψει κρυφή συμφωνία διανομής των εδαφών αυτών με τη Σερβία-, ωστόσο η συμμαχία έγινε, περισσότερο κάτω από την αλαζονική υστερόβουλη σκέψη της Βουλγαρίας ότι με τον, όντως πανίσχυρο στρατό της, θα επέβαλε, μετά την εκδίωξη των Τούρκων, την υπέρ αυτής διανομή των μακεδονικών εδαφών, ιδιαίτερα δε της Θεσσαλονίκης ή τουλάχιστον της Καβάλας και εκείθεν. Βέβαια, τα γεγονότα τη διέψευσαν, κι αυτό χάρις στον ηρωισμό των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και στην ικανότητα των ηγητόρων της χώρας.

  Έτσι φτάσαμε στις αρχές Οκτωβρίου του 1912, όταν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι εξερράγησαν ως αλυσιδωτή αντίδραση. Ήταν αδύνατο στην Τουρκία, όσο και αν ήταν ακόμη μια αυτοκρατορία, έστω και «ασθενής», να αντιμετωπίσει τους Βαλκάνιους, οι οποίοι πραγματοποιούσαν έναν αποφασιστικό απελευθερωτικό πόλεμο. Από την πλευρά της Ελλάδας, ο ελληνικός στρατός, αφού νίκησε τις τουρκικές δυνάμεις στην Ελασσόνα, κατέλαβε μετά σκληρόν αγώνα το «άπαρτο» Σαραντάπορο, νίκησε στα Σέρβια, συνέτριψε την τελευταία αντίσταση των Τούρκων στα Γιαννιτσά, και έφτασε και κατέλαβε τη Θεσσαλονίκη, λίγες μόνο ώρες πριν φτάσει εκεί και την καταλάβει ο βουλγαρικός στρατός.

  Έτσι η Θεσσαλονίκη, σύμβολο του Μακεδονικού Ελληνισμού, υποδεχόταν τον ελευθερωτή ελληνικό στρατό, και άρχιζε η υλοποίηση των ελληνικών απελευθερωτικών ονείρων. Κατά σύμπτωση μάλιστα, το πρώτο τάγμα που μπήκε, στις δυτικές παρυφές της πόλης, το βράδυ της 26^ης Οκτωβρίου, ήταν το 1^ο Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών, το οποίο, κατά σύμπτωση επίσης, ήταν το τάγμα του ελληνικού στρατού που η VIIη Μεραρχία έστειλε να καταλάβει τη Χαλκιδική, στην επείγουσα προσπάθεια του στρατού να καταλάβει όσο μεγαλύτερο μέρος της πέραν της Θεσσαλονίκης ενδοχώρας, αφού και οι Βούλγαροι, όπως ήταν φυσικό, έκαναν κάτι ανάλογο. Όμως, το Τάγμα Κρητών –το οποίο διοικούσε ο Γεώργιος Κολοκοτρώνης, γιος του Πάνου Κολοκοτρώνη και εγγονός του στρατηλάτη του ’21 Θεόδωρου- είχε άμεσο και επείγοντα προορισμό να καταλάβει, μαζί με τη Χαλκιδική και το Άγιον Όρος, το οποίο ενείχε σπουδαίο συμβολισμό, ως κέντρο της Ορθοδοξίας, και ήταν επίσης από τους πρώτους στόχους της Βουλγαρίας, ιδιαίτερα μετά την απώλεια του μεγάλου στόχου της, αυτού της κατάληψης της Θεσσαλονίκης. Αυτό φαίνεται και από την εντολή του Γενικού Αρχηγείου, προς τον δ/τή της VIIης Μεραρχίας υποστράτηγο Καλάρη: «Η κατάληψις της Χαλκιδικής, ούσα εκ των πρώτων μελημάτων του Τμήματος Στρατιάς, θ’ ανατεθή εις εν τάγμα της VIIης Μεραρχίας. Τούτο, μεταβαίνον εις Πολύγυρον, θα εγκαταστήση εκεί την έδραν αυτού και έναν Ουλαμόν εις το Άγιον Όρος. Εκ Πολυγύρου το Τάγμα, θα σημειώση την ελληνικήν κατοχήν επί της Χαλκιδικής. Την αναχώρησιν των ως άνω τμημάτων θα διατάξητε αμέσως από αύριον.

                                                                Θεσσαλονίκη, 29-10-1912, Κωνσταντίνος».     

  Μετά τη διαταγή αυτή του Γ. Αρχηγείου, ακολουθεί ανάλογη διαταγή του Μεράρχου προς τον δ/τή του Τάγματος Κρητών Γ. Κολοκοτρώνη, με ημερομηνία 30-10-12. Το Τάγμα αναχωρεί λίαν πρωί της 31^ης Οκτωβρίου και το βράδυ φτάνει στα Βασιλικά, όπου διανυκτερεύει, ενώ το βράδυ της 1^ης Νοεμβρίου διανυκτερεύει στη Γαλάτιστα. Παντού το υποδέχονται οι κάτοικοι με ενθουσιασμό, γίνονται δοξολογίες, ενώ στα Βασιλικά φτάνοντας, το υποδέχεται και παρουσιάζει …όπλα(!) τμήμα Προσκόπων*, οι οποίοι έχουν από πριν ουσιαστικά διώξει από τη Χαλκιδική τους Τούρκους στρατιώτες και λοιπούς ενόπλους. Στις 2 Νοεμβρίου, από την περιοχή του Αγ. Προδρόμου, το Τάγμα χωρίζεται από έναν Ουλαμό, ο οποίος, υπό τον ανθυπολοχαγό Ι. Αλεξάκη**, σπεύδει προς Άγιον Όρος. Το βράδυ ο Ουλαμός φτάνει στην Αρναία, όπου του γίνεται παλλαϊκή υποδοχή και την επομένη διανυκτερεύει στην Ιερισσό, όπου  το πρωί της 4^ης Νοεμβρίου, εν πορεία, πληροφορείται ότι το Όρος ήδη, από τις 2 Νοεμβρίου, έχει καταληφθεί από αγήματα του Πολεμικού μας Ναυτικού και έτσι επιστρέφει στον Πολύγυρο. Εν τω μεταξύ, από τις 2 Νοεμβρίου, το υπόλοιπο Τάγμα έχει φτάσει στον Πολύγυρο, όπου ο Γ. Κολοκοτρώνης εκδίδει την απελευθερωτική Προκήρυξη που αναφέραμε.

  Το Τάγμα Κρητών παρέμεινε στον Πολύγυρο ως τα μέσα Δεκεμβρίου –αφού διένειμε τμήματά του σε διάφορα σημεία της Χαλκιδικής- και στη συνέχεια μετέφερε την έδρα του σε διάφορα σημεία κοντά στη Θεσσαλονίκη, ανάλογα με τις στρατιωτικές ανάγκες και εν όψει του μετά βεβαιότητος αναμενόμενου πολέμου με τη Βουλγαρία. Αργότερα το Τάγμα αυτό παίρνει μέρος και μεγαλουργεί, στις μάχες του Λαχανά, του Σιδηροκάστρου και τέλος στις προ της Τζουμαγιάς ηρωικές όσο και φονικές αλλά νικηφόρες μάχες, στις οποίες έχασε το μεγαλύτερο μέρος της δύναμής του: Έμεινε με 50! μάχιμους άνδρες, ενώ ο Κολοκοτρώνης σκοτώθηκε στην Τζουμαγιά και οι λοχαγοί του Ζητουνιάτης, Λυμπέρης, και Παπαδόπουλος σκοτώθηκαν επίσης, ενώ ο άλλος λοχαγός Αλεξάνδρου –όπως και ο ανθυπολοχαγός Αλεξάκης- τραυματίστηκαν βαριά, αλλά επέζησαν. Το Τάγμα χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα ηρωικότερα του ελληνικού στρατού.

  Έτσι λοιπόν, ζούμε σήμερα τα εκατοντάχρονα από την απελευθέρωση της Χαλκιδικής, επέτειο ιδιαίτερης σημασίας, καθώς στις 2 Νοεμβρίου 1912 μπήκαν τα θεμέλια του ελεύθερου βίου του τόπου μας, πάνω στα οποία χτίστηκε η σύγχρονη Χαλκιδική, αυτό το ξεχωριστό στολίδι στον εθνικό κορμό της Ελλάδας.

  * Οι Πρόσκοποι ήταν ένοπλοι αντάρτες, συχνά οδηγούμενοι από μόνιμους αξ/κούς του ελληνικού στρατού, οι οποίοι, με την έναρξη του κατά της Τουρκίας πολέμου ή και λίγο πριν, εισέδυσαν στην ακόμη τουρκοκρατούμενη Μακεδονία –στη Χαλκιδική, αλλά και σε άλλες περιοχές- και με επιθέσεις εξουδετέρωναν τις τουρκικές  φρουρές και ουσιαστικά απελευθέρωναν τις περιοχές, διευκολύνοντας έτσι το έργο του επερχόμενου ελληνικού στρατού.

  Στη Χαλκιδική, στις ανατολικές ακτές της, αποβιβάστηκε, από τις 5 Οκτωβρίου, σώμα υπό τον Αγιομαμίτη(;) ανθυπολοχαγό Βασ. Παπακώστα, και τον επίσης ανθυπολοχαγό Γεώργ. Γαλανόπουλο, αποτελούμενο από 40 περίπου άνδρες και το οποίο ενισχύθηκε από πολλούς ντόπιους ενόπλους, ειδικά από όσους φυγοδικούσαν, αφού δεν είχαν προσέλθει στην τουρκική επιστράτευση. Έτσι σχηματίστηκαν 4 σώματα ανταρτών, τα οποία διεσπάρησαν προς διάφορες κατευθύνσεις, συγκρουόμενα με τουρκικές φρουρές, οι άνδρες των οποίων συγκεντρώθηκαν τελικά στον Πολύγυρο. Η σπουδαιότερη σύγκρουση έγινε στον Άγιο Πρόδρομο, με μεγάλη επιτυχία των Ελλήνων.  Και από τον Πολύγυρο τελικά, φοβούμενοι οι Τούρκοι έφοδο των δήθεν χιλιάδων ενόπλων ανταρτών, με παρότρυνση και βοήθεια του Ειρηναίου, έφυγαν ομαδόν στις 22 Οκτωβρίου και την επομένη οι Πρόσκοποι μπήκαν θριαμβευτικά στον Πολύγυρο, ο οποίος ήδη  ελεύθερος υποδέχτηκε τον ελληνικό στρατό στις 2 Νοεμβρίου.

  ** Είναι ευτύχημα ότι ο τότε νεαρός ανθυπολοχαγός Ι. Σ. Αλεξάκης –μετέπειτα αντιστράτηγος, με πλούσια δράση σε πολλά μέτωπα- κρατώντας λεπτομερείς σημειώσεις, έγραψε αργότερα ένα δίτομο έργο με τίτλο «ΠΟΛΕΜΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ – ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 1912 -13 ΚΑΙ ΤΟ 1^Ο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΚΡΗΤΩΝ (ΤΑΜΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ)», το οποίο είναι πολύτιμο ντοκουμέντο για τα γεγονότα της εποχής αυτής.

  

                  (υπόψη κ. Μ. Καρτσιώτη)

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ: ΠΡΟΣΩΠΑ

                Γεώργιος Κολοκοτρώνης – Ιωάννης Αλεξάκης

                                                Γράφει ο Γιώργος Ζωγραφάκης

  Ο Πολύγυρος και ολόκληρη η Χαλκιδική απελευθερώθηκαν επίσημα στις 2 Νοεμβρίου 1912, όταν το 1^ο Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών έφτασε στον Πολύγυρο και σε άλλα μέρη της Χαλκιδικής, ενώ το βράδυ της 1^ης Νοεμβρίου είχε διανυκτερεύσει στη Γαλάτιστα. Μόλις έφτασε στον Πολύγυρο, ο Δ/τής του Τάγματος Γεώργιος Κολοκοτρώνης εξέδωσε την Προκήρυξη, με την οποία απελευθέρωνε επίσημα τη Χαλκιδική: «Προς άπαντας τους κατοίκους των χωρίων και κωμοπόλεων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους: Εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄…», υπογράφοντας ως Στρατιωτικός Διοικητής Χαλκιδικής. Έτσι συνδέθηκε το όνομα του Γ. Κολοκοτρώνη, όπως και του Τάγματος Κρητών που διοικούσε, με την απελευθέρωση του τόπου μας.

  Ο Γεώργιος Κολοκοτρώνης, Ταγματάρχης του ελληνικού στρατού στους Βαλκανικούς Πολέμους, ήταν γιος του υστερότοκου γιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη Πάνου, που είχε γεννηθεί στο Ναύπλιο το 1836, και πήρε το όνομα του πρωτότοκου γιου του Κολοκοτρώνη Πάνου, που είχε δολοφονηθεί το 1824 από κυβερνητικούς, στην περίοδο του εμφυλίου. Ο Γεώργιος Κολοκοτρώνης φοίτησε στην Σχολή Ευελπίδων και έγινε ανθυπολοχαγός το 1888. Ωστόσο δεν ήταν αξιωματικός των σαλονιών, αλλά από πολύ νέος έσπευδε εθελοντικά όπου η Ελλάδα το ζητούσε: Στην επανάσταση της Κρήτης του 1896-97, γεγονός που τον «έδεσε» με την ιστορία της Κρήτης και την ψυχολογία των Κρητικών, και στον Μακεδονικόν Αγώνα, σε μικρό αντάρτικο σώμα, αποστολή της ελληνικής κυβέρνησης –μαζί με τον Παύλο Μελά, τον Αλ. Κοντούλη και τον Αναστ. Παπούλα- την άνοιξη του 1904, για να εισηγηθούν, ως ομάδα, τον τρόπο με τον οποίο η ελεύθερη Ελλάδα έπρεπε να ενεργήσει, ώστε να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη τρομοκρατική δραστηριότητα των Βούλγαρων κομιτατζήδων.

  Όταν, μετά την επιστράτευση στην Ελλάδα, εν όψει της έναρξης των Βαλκανικών Πολέμων, άρχισε να δημιουργείται στον Πειραιά το Ανεξάρτητο Σύνταγμα Κρητών, ο Γ. Κολοκοτρώνης ζήτησε και έγινε δ/τής του 1^ου Τάγματός του, λόγω της σχέσης του με την Κρήτη και τους Κρητικούς. Αγαπούσε πολύ τους άνδρες του και τον αγαπούσαν και αυτοί. Το Τάγμα του είχε μικρή συμμετοχή στον 1^ο Βαλκανικό, αφού άλλωστε ήταν εφεδρικό, ωστόσο μπήκε πρώτο στη Θεσσαλονίκη το βράδυ της 26^ης Οκτωβρίου και στη συνέχεια, παίρνοντας επείγουσα εντολή, το οδήγησε στη Χαλκιδική, προς κατάληψη της περιοχής, ιδιαίτερα δε προς κατάληψη του Αγίου Όρους, προς το οποίο οι Βούλγαροι, προσωρινοί σύμμαχοι με την Ελλάδα, προσπαθούσαν να φτάσουν πρώτοι, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία τους να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη.

  Ο Γ. Κολοκοτρώνης στη Χαλκιδική έμεινε ως κοντά στα Χριστούγεννα του ’12, αργότερα δε το Τάγμα του βρέθηκε στην πρώτη γραμμή στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο του ’13, αγωνίστηκε ηρωικά και έχασε το μεγαλύτερο μέρος της δύναμής του, σε στελέχη και άνδρες, ο ίδιος δε ο Κολοκοτρώνης σκοτώθηκε στις 12 Ιουλίου 1913, σε ηλικία 48 χρονών, στις προ της Τζουμαγιάς φονικές μάχες με υπεράριθμες βουλγαρικές δυνάμεις. Τάφηκε επί τόπου, σε έδαφος που έμεινε στην βουλγαρική επικράτεια, η προτομή του ωστόσο στήθηκε στον χώρο του μνημείου της μάχης του Λαχανά, όπου επίσης στήθηκαν προτομές των φονευθέντων αξ/κών του Τάγματος Κρητών:

     Λυμπέρη Καλοπόθου (σκοτώθηκε στον Λαχανά, στις 21 Ιουνίου 1913)

     Ιωάννου Ζητουνιάτη (σκοτώθηκε ομοίως στον Λαχανά, την ίδια μέρα)

     Γεωργίου Παπαδόπουλου (σκοτώθηκε στη μάχη του Σιδηροκάστρου, στις 27

     Ιουνίου 1913).

  Ο άλλος λοχαγός του Τάγματος Γεώργιος Αλεξάνδρου τραυματίστηκε σοβαρά τη 2^η μέρα της μάχης του Λαχανά, στις 20 Ιουνίου.

  Ο Ιωάννης Αλεξάκης, είναι ένα δεύτερο πρόσωπο που συνδέεται με την απελευθέρωση της Χαλκιδικής. Γόνος φτωχής αγροτικής οικογένειας, υπηρέτησε στην Κρητική Πολιτοφυλακή και αργότερα σπούδασε στη Σχολή Υπαξ/κών Αθηνών. Ήταν νέος ανθυπολοχαγός (26 ετών τότε) του Τάγματος Κρητών, υπό τον Λοχαγό Καλοπόθο Λυμπέρη και ήταν ο επικεφαλής του Ουλαμού, τον οποίο ο Ταγματάρχης Γ. Κολοκοτρώνης έστειλε, το πρωί της 2ας Νοεμβρίου, από τη Γαλάτιστα, να σπεύσει προς κατάληψη του Αγίου Όρους, για να προλάβει τους Βούλγαρους, που έσπευδαν επίσης από την περιοχή της Νιγρίτας. Ο Ουλαμός του Αλεξάκη, κινούμενος δρομαίως, αφού διανυκτέρευσε στις 2 Νοεμβρίου στην Αρναία και στις 3 στην Ιερισσό, διέκοψε την πορεία προς το Όρος το πρωί της 4^ης Νοεμβρίου, όταν πληροφορήθηκε πως το Άγιον Όρος, ήδη από τις 2 Νοεμβρίου, είχε καταληφθεί από αγήματα του υπό τον «Αβέρωφ» πολεμικού μας Ναυτικού και έτσι ο Ουλαμός επέστρεψε, μέσω Αρναίας, στον Πολύγυρο, όπου ήταν η έδρα του Τάγματος.

  Ο Ιωάννης Αλεξάκης εξελίχθηκε σε έναν από τους ικανότερους αξ/κούς του ελληνικού στρατού. Πολέμησε ηρωικά στον 2^ο Βαλκανικό Πόλεμο, όπου και τραυματίστηκε δυο φορές, την δεύτερη, στη μάχη για τα υψώματα 1378, προ της Τζουμαγιάς, βαρύτατα. Ανδραγάθησε στη μάχη του Σκρα (Μάιος 1918), όπου τραυματίστηκε επίσης, όπως και αργότερα (Ιούλιος 1921) τραυματίστηκε  στις μάχες προ  του Σαγγάριου, της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

  Ήταν ο δεύτερος αξ/κός της Κρήτης που έγινε αντιστράτηγος (1937), μετά τον Γ. Κατεχάκη, -τον γνωστό «καπετάν Ρούβα» του Μακεδ. Αγώνα. Έγινε στρατιωτικός Δ/τής Κρήτης την περίοδο του πολέμου του ’40 και της «Μάχης της Κρήτης». Η προσφορά του, πέραν της στρατιωτικής δράσης, στους Βαλκανικούς Πολέμους, ήταν η συγγραφή μιας ογκώδους εργασίας, που εκδόθηκε από τον ίδιο, σε δυο τόμους 1452 σελίδων, υπό τον τίτλο «ΠΟΛΕΜΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ – ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΟΥ 1912-13, και ΤΟ 1^ΟΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΝ ΤΑΓΜΑ ΚΡΗΤΩΝ (ΤΑΓΜΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ)»*, έργο το οποίο, πέραν του πλήθους των στοιχείων που περιλαμβάνει, είναι ένα πολύτιμο ντοκουμέντο για τα γεγονότα και τα πρόσωπα της ηρωικής αυτής του Έθνους μας εποχής. Πέραν τούτου, εξέδωσε 28 ακόμη βιβλία, αναδεικνυόμενος έτσι σε σημαντικό πνευματικόν άνθρωπο.   

  Φέτος τον Μάιο, ως εορτασμό για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσσαλονίκης, έγινε στο Ηράκλειο μεγάλη εκδήλωση προς τιμήν του Στρατηγού Ι. Σ. Αλεξάκη, ενώ ο ανηψιός και συνονόματός του Ιωάννης Η. Αλεξάκης, επίσης Αντιστράτηγος Ε.Α., εξέδωσε προσεγμένο τεύχος υπό τον τίτλο «ΕΓΚΩΜΙΟΝ, γενναίου Στρατηγού, ενάρετου Πατριώτη ΙΩΑΝΝΗ ΣΩΤ. ΑΛΕΞΑΚΗ».

  * Το σύγγραμμα αυτό του Ι. Αλεξάκη επεξεργάστηκα και, μαζί με άλλα στοιχεία, ετοίμασα ένα βιβλίο με τίτλο: «ΟΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ – Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ και ΤΟ 1^Ο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΚΡΗΤΩΝ (ΤΟΥ Γ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ)», το οποίο ο Δήμος Πολυγύρου αποφάσισε να εκδώσει με την ευκαιρία της εκατονταετηρίδας.

20-10-12 (Εβδομαδιαία)

     Τρόικα: Αν δεν δει αίμα, δεν ικανοποιείται

  Αυτή η σκληρή στάση της Τρόικας, να παρθούν μέτρα έτσι που αυτή τα εννοεί, έστω και αν πραγματικά η κοινωνία δεν τα αντέχει πλέον, και να φέρνει σε πολύ δύσκολη θέση την κυβέρνηση, η οποία θέλει να πάρει επώδυνες αποφάσεις, για να σωθεί η χώρα, να μείνει στο ευρώ και να μην χρεοκοπήσει, φτάνει και ξεπερνά τα όρια της λογικής, αλλά και της πολιτικής. Αν, υποτίθεται, οι δανειστές μας θέλουν όντως να στηρίξουν αυτή την κυβέρνηση –μετά την οποία θα υπάρξει χάος- τότε πρέπει να επιδείξουν στοιχειώδη πολιτικό ρεαλισμό. Έτσι όπως πολιτεύεται η τρόικα, ρίχνει νερό στο μύλο των αντιευρωπαϊστών και των ανεύθυνων πολιτικών δυνάμεων και προκαλεί αισθήματα μίσους και αντιπάθειας στον λαό, ακόμα και σε αυτούς που κατανοούν πως πρέπει να πιούμε ένα ακόμη πικρό ποτήρι –που πιστεύουμε πως θα είναι το τελευταίο- αλλά θα αποφύγουμε τα χειρότερα. Αυτό δεν το καταλαβαίνει η τρόικα και τα αφεντικά της;

              «Χυτήριο»: Ένα ακόμη σύμπτωμα

  Τα γεγονότα μπροστά από το θέατρο «Χυτήριο», όπου λίγες δεκάδες «αγανακτισμένοι Χριστιανοί», και δυο τρεις ιερωμένοι με σταυρούς στα χέρια ασχημονούσαν και εξύβριζαν ηθοποιούς και θεατές, ενός θεατρικού έργου, που θεωρούν ότι υβρίζει τον Χριστό, είναι μια ακόμη επιστροφή στον Μεσαίωνα, τότε που η περί τα θεία άποψη που ξέφευγε από τη γραμμή των ιεροεξεταστών του καθολικού δόγματος, οδηγούσε τον δήθεν υβριστή στην πυρά. Βέβαια, κανείς δεν αρνείται το δικαίωμα στον οποιονδήποτε να εκφράζει την αντίθεση και τη δυσαρέσκειά του εναντίον βιβλίων και θεαμάτων, με τον περιορισμό ότι αυτό θα γίνεται μέσα στους κανόνες της δημοκρατίας, η οποία πρέπει να είναι ο υπέρτατος νόμος, μέσα στον οποίο μπορεί κανείς να εκφράζεται κοινωνικά. Η βία, η προσβολή και οι ασχημίες κατά δημοσίων θεαμάτων, είναι απαράδεκτη οπισθοδρόμηση, η οποία δεν πρέπει να γίνεται ανεκτή.

  Το χειρότερο είναι πως, τώρα πια αυτά τα σκοταδιστικά φαινόμενα, έχουν αποκτήσει και πολιτικό προστάτη και ενθαρρυντή. Κι αυτός είναι η κοινοβουλευτική πια Χρυσή Αυγή, η οποία, για μια ακόμη φορά, καταπατεί τους νόμους και δεν κρύβει πως θέλει να επιβάλει τις φασιστικές της απόψεις με οποιονδήποτε τρόπο (εκτός του ότι συμπαραστεκόταν στις βίαιες αντιδράσεις κατά του θεατρικού έργου, βουλευτής της απέσπασε βιαίως; από τα χέρια των αστυνομικών συλληφθέντα και τον απομάκρυνε!). Ήμουν πολύ μαλακός πρόσφατα όταν έγραφα πως, αφού η Χρυσή Αυγή μπήκε νόμιμα στη Βουλή, κουβαλώντας κοντά 500 χιλιάδες ψήφους Ελλήνων πολιτών –οι οποίοι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία ούτε φασίστες, ούτε ναζιστές είναι-, έγραφα λοιπόν ότι οφείλει να συμπεριφερθεί ως νόμιμο κοινοβουλευτικό κόμμα, μέσα στα πλαίσια της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού (κάποιοι μάλιστα με κατηγόρησαν πως «πολύ με το γάντι φέρεσαι στους φασίστες»). Φαίνεται όμως ότι η Χ. Α. θα εξακολουθήσει να πολιτεύεται το ίδιο ακραία και αντιδημοκρατικά, όπως όταν ήταν περιθωριακό αντιδημοκρατικό μόρφωμα. Και αυτό είναι πολύ σοβαρό, σοβαρότερο ίσως από την οικονομική κρίση, η οποία μάλιστα μας εμποδίζει να δούμε αυτό το ζήτημα δημοκρατίας στις σωστές του διαστάσεις.

                           Ελιά: Αντί ευλογίας, καταστροφή

  Ξαναέγραψα πρόσφατα πως, έτσι όπως ορίστηκε εκβιαστικά η τιμή της α΄ ποικιλίας της ελιάς στα 80 λεπτά και δεδομένου ότι, λόγω της υπερπαραγωγής αλλά και της ξηρασίας, το μεγαλύτερο μέρος του καρπού ήταν πολύ μικρές σε μέγεθος, το τελικό εισόδημα των παραγωγών θα ήταν ασήμαντο, χωρίς να λείπουν οι περιπτώσεις που πολλοί «μπήκαν μέσα». Βέβαια, η ελιά ευτυχώς έχει και τη δυνατότητα ελαιοποίησης, όμως, τόσο η τιμή του λαδιού, όσο και τα έξοδα   έκθλιψης, αποθήκευσης και διάθεσης του λαδιού, είναι εξαιρετικά δύσκολα και δαπανηρά.

  Έτσι, η ευλογία της φετινής παραγωγής, αντί να φέρει ικανοποιητικό εισόδημα στους παραγωγούς και να βοηθήσει στην ανάσταση της τοπικής οικονομίας, κατέληξε να γίνει  απογοήτευση και αγανάκτηση. Και αυτό το φετινό κατάντημα, καλό είναι να ωθήσει τους παραγωγούς σε από τώρα συζήτηση και αντιμετώπιση του προβλήματος για την επόμενη χρονιά, Για να μην καταλήξουμε να δούμε τους θαλερούς και καρποφόρους ελαιώνες της Χαλκιδικής να εγκαταλείπονται και να αφανίζονται.

                Καλοκαιρία: Ευτυχώς

  Μπροστά στην απειλή του «βαρέως χειμώνα» που επέρχεται, με δεδομένη τη δυσκολία της εξίσωσης «μείωση εισοδήματος, αύξηση εξόδων –ιδιαίτερα θέρμανσης», η συνεχιζόμενη καλοκαιρία μάλλον βοηθά ώστε να μειωθεί το οξύ οικονομικό πρόβλημα της φτωχής ελληνικής οικογένειας. Αφού μάλιστα η καλοκαιρία συνδυάζεται με κάποιες ικανοποιητικές βροχές, οι καιρικές συνθήκες είναι πολύ θετικές. Άλλα χρόνια τέτοιες μέρες ήταν σχεδόν χειμωνιάτικες, ενώ φέτος κοντεύει να φύγει ο Οκτώβρης με κοντομάνικα. Μήπως μας λυπήθηκε ο Ύψιστος;

13-10-12 (Εβδομαδιαία)

                Μέρκελ: Δυνάστης ή συμπαραστάτης;

  Ήλθε, είδε, κάτι είπε και απήλθε. Ο λόγος για την κυρία Μέρκελ, καγκελάριο της Γερμανίας, απλό μας εταίρο στα χαρτιά, αλλά ουσιαστικά «άρχουσα» της Ε. Ένωσης –λόγω γιγαντιαίας οικονομίας.

  Πολλοί έλεγαν, ανάμεσά τους κι’ εγώ, πως τι ήθελε τώρα, μέρες ατέλειωτης κουβέντας με την θρυλική τρόικα, να μας έρθει κι αυτή. Για να βρίσκουν να λένε όσοι ψάχνουν να βρουν πραγματικούς ή φανταστικούς εχθρούς; Λέω πραγματικούς ή φανταστικούς, γιατί εδώ έχουμε πλήρη διχασμό. Όπως λέμε «μνημονιακοί» και «αντιμνημονιακοί» -και οι πρώτοι μάλιστα θεωρούνται προδότες και δοσίλογοι και οι δεύτεροι αγωνιστές και αντιστασιακοί- έτσι και όσοι έχουν σχέση με το μνημόνιο θεωρούν ότι είναι φυσικό ή και χρήσιμο να ανταποδώσει η καγκελάριος της Γερμανίας την επίσκεψη του δικού μας πρωθυπουργού. Ακόμη θεωρούν, και σωστά, πως μια επίσκεψη της Μέρκελ, ύστερα από ουσιαστική απομόνωση της Ελλάδας τα τελευταία 2-3 χρόνια, είναι θετική και αποκλείεται να δώσει αρνητικά αποτελέσματα. Αυτά λέει η λογική. Έλα όμως που υπάρχει και η άλλη λογική, που αντιμετωπίζει τους Εταίρους μας ως τοκογλύφους και την Μέρκελ περίπου όπως τον Χίτλερ, όπως τον κατακτητή που έρχεται να μας μαστιγώσει και να μας πιει το αίμα.

  Κι αυτό, ξαναλέω πως είναι το δράμα: Ο πλήρης διχασμός απόψεων. Γι’ αυτό και ο ξεσηκωμός κάποιων κομμάτων, συνδικάτων και άλλων. Και οι ασχήμιες που σοφίζονται ορισμένοι, να φορούν στολές Ες Ες, να υψώνουν σβάστικες και να παριστάνουν την Μέρκελ ως σύγχρονο θηλυκό Χίτλερ, γνωρίζοντας ότι αυτές τις εικόνες θα τις πάρουν τα διεθνή ΜΜΕ και θα τις προβάλουν σε όλον τον κόσμο. Και πως, κυρίως οι Γερμανοί, που έτσι ή αλλιώς θεωρούν πως με τα δικά τους λεφτά η Ελλάδα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της, τώρα βλέπουν τους Έλληνες να τους υβρίζουν μ’ αυτό τον τρόπο και φυσικά οργίζονται και μας διαολοστέλνουν. Άλλωστε, εμείς έχουμε δώσει στην φασιστική Χρυσή Αυγή 500 χιλιάδες ψήφους, ενώ αυτοί, οι δήθεν χιτλερικοί, δεν έχουν κάτι ανάλογο. Παραλογισμός.

                                              Περί λιστών….

  Γεμίσαμε από λίστες τελευταία. Βέβαια, κάποιες είναι παλιές, αλλά δεν τις δίναμε και ιδιαίτερη σημασία, σε βαθμό που δικαιολογημένα να υπάρχουν υποψίες για σκόπιμη αποσιώπηση. Όμως, μερικές βοούν. Πιο πολύ η λεγόμενη «λίστα Λαγκάρ». Μπορεί να ήταν όντως προϊόν υποκλοπής, δηλαδή παράνομη, όμως, όταν βρισκόμαστε ουσιαστικά «σε συνθήκες πολέμου», η προσήλωση στη νομιμότητα είναι πολυτέλεια. Ειδικά για πολιτικά πρόσωπα. Έτσι ελέγχονται και ο Π/κωνσταντίνου και ο Βενιζέλος. Ας το παραδεχτούν. Αυτοί δίνουν το δικαίωμα στον Τσίπρα να μιλά για «ομερτά». Καμιά σκοπιμότητα και νομιμότητα δεν πρέπει να σταματά το κράτος ώστε να κυνηγά τη φοροδιαφυγή –αυτή τη γενεσιουργό αιτία του οικονομικού χάους που βρισκόμαστε.

                                         …και ληστών

  Γιατί, όταν οι αμέτρητοι φοροφυγάδες επινοούν χίλιους όσους τρόπους να φοροδιαφεύγουν, το κράτος, η κοινωνία πρέπει να αμυνθούν, χωρίς προσκόλληση στη λεγόμενη νομιμότητα. Δυστυχώς, σε όλο το φάσμα της κοινωνικής μας ζωής, η φοροδιαφυγή οργιάζει και η πολιτεία, είτε αδρανεί είτε πάει με το σταυρό στο χέρι.

                       Η Στρατονίκη τίμησε τον Μιχάλη Καρτσιώτη

  Μπορεί να άργησε 35 χρόνια, αλλά δεν ξέχασε η Στρατονίκη τον δάσκαλό της , της περιόδου 1963-1977, τον πολυτάλαντο και πάντα ακούραστο Μιχάλη Θεμιστοκλή* Καρτσιώτη, για την ευεργετική και πολύπλευρη παρουσία και δράση του οποίου στη Στρατονίκη (εντός και εκτός του Σχολείου), έχω προσωπική γνώμη –ήταν από τους πρώτους δασκάλους που γνώρισα από κοντά, όταν άγνωστος ήρθα στη Χαλκιδική την ίδια περίοδο. Αντί άλλων χαρακτηρισμών για τον Μιχάλη Καρτσιώτη, αντιγράφω τα όσα είπε στη βράβευσή του ο πρόεδρος της Κοινότητας κ. Χρ. Μπρίκος:

  «Για όλη αυτή την προσφορά, ο κ. Μιχ. Καρτσιώτης τιμήθηκε με πλήθος διακρίσεων από το Υπουργείο Παιδείας, από το Υπουργείο Πολιτισμού, από την Ακαδημία Αθηνών, από τους εκάστοτε Νομάρχες Χαλκιδικής, από τους Μητροπολίτες μας, κηρύχθηκε ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ του Δημοτικού μας Σχολείου, της Εκκλησίας μας, με αποφάσεις των Επιτροπών των δύο φορέων και το όνομά του είναι γραμμένο με χρυσά γράμματα στις εντοιχισμένες μαρμάρινες πλάκες στο νάρθηκα της Εκκλησίας και στην αίθουσα τελετών του Σχολείου. Σήμερα, αν και πέρασαν πολλά, πάρα πολλά χρόνια από τότε, 35 ολόκληρα χρόνια, το έργο του φαντάζει αξεπέραστο, δεν ξεχάστηκε, η μνήμη της προσφοράς του παραμένει νωπή και ζωντανή και η τοπική Κοινότητα του απονέμει πλακέτα ΤΙΜΗΣ ΕΝΕΚΕΝ για παντοτινή ανάμνηση».

  Συμφωνώ απόλυτα. Σπάνια τιμητικά λόγια έχουν απόλυτη σχέση με την πραγματικότητα  

* Πάντα ο Μιχάλης, γράφοντας το όνομά του, βάζει το «Θεμ.», τιμώντας έτσι τον πατέρα του Θεμιστοκλή.